Οι Mετανάστες και η Έλλειψη Μεταναστευτικής Πολιτικής
Γράφει : ο Γιώργος Γκορέζης
E-mail : ggorezis@yahoo.gr
Web : ggore.wordpress.com
Με την παγκοσμιοποίηση εισήλθαμε στη Ζώνη των Γκρίζων Φαινομένων ( Gray Area Phenomena ), όπως τα αποκαλούν οι σύγχρονοι αναλυτές. Ο υπερπληθυσμός, η μόλυνση του περιβάλλοντος, η τρομοκρατία, τα ναρκωτικά, το οργανωμένο έγκλημα, η λαθρομετανάστευση, είναι μερικά από τα φαινόμενα αυτά, που προβάλλουν σαν μια σημαντική αιτία προστριβών για το άμεσο μέλλον.
Στις αναπτυσσόμενες χώρες προβλήματα, όπως της αύξησης του πληθυσμού και της καταστροφής του περιβάλλοντος, είναι σήμερα στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους. Τα προβλήματα της μόλυνσης και καταστροφής του περιβάλλοντος οξύνονται και επιταχύνονται από τη γρήγορη αύξηση του πληθυσμού. Εξάλλου τίποτε δεν επιτρέπει να συμπεράνουμε μια προσεχή μείωση της ανισορροπίας μεταξύ των τεσσάρων μεγάλων βιομηχανικών πόλων ( ΗΠΑ, Ευρώπης, Σοβ. Ένωσης, Ιαπωνίας ), που απειλούνται από δημογραφική κατάπτωση, και του υπολοίπου της ανθρωπότητας, που είναι υποχρεωμένο να περιοριστεί στο ένα πέμπτο του παγκόσμιου πλούτου, ενώ αριθμεί τα τρία τέταρτα του πληθυσμού της γης. Αυτή η ανισοκατανομή του παγκόσμιου πληθυσμού και πλούτου μεταξύ χωρών και περιοχών, θέτει ένα μεγάλο γεωπολιτικό πρόβλημα, που δεν περιορίζεται μόνο στις δημογραφικές προβλέψεις, αλλά και προοιωνίζεται αναστατώσεις κοινωνικές και οικονομικές, που δημιουργούνται από συνέπειες, όπως για παράδειγμα αυτές του εξαστισμού και της γήρανσης του πληθυσμού.
Η υποβάθμιση και καταστροφή του περιβάλλοντος στις αναπτυσσόμενες χώρες ενισχύει τα μεταναστευτικά κύματα προς την Ευρώπη, και οι πληθυσμιακές μετακινήσεις συνδέονται κυρίως με την οικονομική ανάπτυξη και το φαινόμενο του υπερπληθυσμού. Σήμερα υπάρχει μια σχεδόν γραμμική σχέση μεταξύ υπανάπτυξης και πληθυσμιακής αύξησης. Η αύξηση του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες, εξουδετερώνει την έστω και περιορισμένη οικονομική ανάπτυξη. Η δημογραφική αύξηση οξύνει και το πρόβλημα της ανεργίας. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ οι άνεργοι στις χώρες του Τρίτου Κόσμου ξεπερνούν ήδη τα 800.000.000, ενώ κάθε χρόνο προστίθενται 50.000.000 στον κατάλογο των ανέργων.
Μια άλλη διάσταση του δημογραφικού προβλήματος, είναι ότι ορισμένες κοινωνίες γίνονται υπερβολικά νεαρές, και άλλες αυξανόμενα γηρασμένες. Αυτό δημιουργεί δημογραφικές και τεχνολογικές διαχωριστικές γραμμές σε διάφορα σημεία του πλανήτη ( π.χ. Μεσόγειος, Ρίο Γκράντε, Κεντρική Ασία, Κίνα ), ανάμεσα σε ταχύτατα ογκούμενους, νεαρούς και φτωχούς πληθυσμούς από τη μια πλευρά, και δημογραφικά στάσιμες και γηρασμένες κοινωνίες από την άλλη. Το εκρηκτικό μείγμα νεανικών, ταχέως αυξανόμενων κοινωνιών, και η αποτυχία αντιμετώπισης των οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων, είναι το κύριο χαρακτηριστικό των περισσοτέρων περιοχών κρίσης και αστάθειας.
Η ελεγχόμενη μετανάστευση από τις αναπτυσσόμενες προς τις αναπτυγμένες χώρες θα μειώσει σε κάποιο βαθμό το βάρος του υπερπληθυσμού και της ανεργίας στις πρώτες, και θα αντισταθμίσει τα αρνητικά προβλήματα της γήρανσης του πληθυσμού στις δεύτερες. Η ανεξέλεγκτη όμως και μαζική μετανάστευση προκαλεί στο λαό φόβους, όπως : ότι θα αλλοιωθεί μια φυλετικά ομοιογενής κοινωνία ( οι Ευρωπαίοι δεν έχουν ενστερνιστεί την έννοια του melting pot, δηλαδή της σύντηξης διαφόρων εθνοτήτων ), ότι ξένοι άνθρωποι θα μοιραστούν τους οικονομικούς πόρους, το εκπαιδευτικό σύστημα και τα κοινωνικά προνόμια, ότι θα διαρραγεί ο κοινωνικός ιστός κ.λ.π.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η αύξηση της ξενοφοβίας και του ρατσισμού. Οι κοινωνικές ομάδες που πλήττονται από την οικονομική ύφεση είναι ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη τέτοιων αισθημάτων. Υπάρχει σε ορισμένους κύκλους της Ευρώπης η αντίληψη ότι οι μετανάστες αποτελούν τη « πέμπτη φάλαγγα », και ότι « στον 21ο αιώνα το Ισλάμ θα βρεθεί προ των πυλών της Βιέννης ,ως μετανάστης ή τρομοκράτης,……..Μαζική μετανάστευση στη Γαλλία ίσως έχει ανατρέψει τη νίκη του Καρόλου Μαρτέλου το 732 μ.Χ. στη μάχη της Τουρ ».
Η Ελλάδα έχει γίνει σήμερα η χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ένα από τους μεγαλύτερους αριθμούς ξένων, σαν ποσοστό του πληθυσμού της. Παρ’ ότι ο αριθμός των μεταναστών, νόμιμων και παράνομων, δεν είναι δυνατό να υπολογιστεί με ακρίβεια, θεωρείται ότι είναι περίπου 950.000, ήτοι το 9% του πληθυσμού, ή το 25% του εργατικού δυναμικού. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ η Ελλάδα το 2015 θα έχει περίπου 14,5 εκατομμύρια κατοίκους, από τους οποίου τα 3,5 εκατομμύρια θα είναι αλλοδαποί, μη προερχόμενοι από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το 70% των μεταναστών στην Ελλάδα συνεχίζει να ζει και να εργάζεται παράνομα, και μόλις 235.000 υπέβαλαν αίτηση για πράσινη κάρτα, και ακόμα λιγότεροι έχουν τις προϋποθέσεις απόκτησης της, κυρίως λόγω μη συμπλήρωσης του αριθμού των ενσήμων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της απογραφής των 386.000 μεταναστών από τις περίπου 950.000, το 65% είναι Αλβανοί, από τους οποίου μόνο 153.000 έκαναν αίτηση για νομιμοποίηση, και λιγότεροι από 50.000 συγκέντρωσαν τα δικαιολογητικά για την απόκτηση της πράσινης κάρτας. Ακολουθούν οι Βούλγαροι με 6,53%, οι Ρουμάνοι με 4,5%, οι Πακιστανοί με 3,17%, οι Ουκρανοί με 2,64%, οι Πολωνοί με 2,25%, οι Γεωργιανοί με 2,00% και οι Ινδοί με 1,77%.
Έχει διαπιστωθεί ότι ο κύκλος της μετανάστευσης προς την Ελλάδα δεν έχει κλείσει. Αντίθετα η Ελλάδα θα συνεχίσει να αποτελεί χώρα υποδοχής μεταναστών, κυρίως από τη Βόρεια Αφρική, αλλά και από τις Βαλκανικές χώρες, την πρώην Ανατολική Ευρώπη και περιοχές της πρώην ΕΣΣΔ. Τα αίτια της μαζικής αυτής αναμενόμενης μετανάστευσης εντοπίζονται στα οξύτατα οικονομικά και δημογραφικά προβλήματα των χωρών αυτών, και για τη Βόρειο Αφρική, πλέον των ανωτέρω στις αυξητικές πληθυσμιακές τάσεις και στη συσσώρευση νέων ηλικιών στις κοινωνίες.
Η διεθνοποίηση των οικονομιών, οι διαφορές στα επίπεδα μισθών και οι περιφερειακές ανισότητες αποτελούν την αφορμή για την πρόκληση μεταναστευτικών ρευμάτων. Η βασική αιτία όμως εντοπίζεται στην ανάγκη λειτουργίας των επιχειρήσεων και διασφάλισης της παραγωγής με όρους κερδοφορίας. Η μετανάστευση είναι ένα σύστημα για την εξεύρεση εργατικής δύναμης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί σήμερα την πολιτική ενίσχυσης της ευελιξίας της αγοράς εργασίας. Οι μεταναστευτικές κινήσεις αποτελούν το εργαλείο των εθνικών κρατών, και ιδίως της χώρας μας, για την προώθηση της πολιτικής αυτής, χωρίς τις εντάσεις-αντιπαραθέσεις που αυτή προκαλεί, αφού οι παράνομοι μετανάστες :
Απασχολούνται πρόσκαιρα-εποχιακά τις περισσότερες φορές, και εξυπηρετούν έτσι την προσαρμογή του όγκου της απασχόλησης στις μεταβολές της παραγωγής.
Έχουν αμοιβή χαμηλότερη των ημεδαπών εργατών, με θετική επίδραση για τον πληθωρισμό, που υπολογίζεται κατά 1 μονάδα, και εργάζονται με ευνοϊκούς για τους εργοδότες χρόνους εργασίας.
Αποτελούν δυναμικό που κινείται εκτός πλαισίου συλλογικών συμβάσεων, χωρίς απαιτήσεις, και δείχνουν υψηλή επαγγελματική και γεωγραφική κινητικότητα. Συμβάλλουν στη διαμόρφωση του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος ( ΑΕΠ ) κατά 0,5 της μονάδας.
Ειδικά για την Ελλάδα, τόσο τα Ηνωμένα Έθνη όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση δέχονται, ότι η χώρα μας για τα επόμενα χρόνια πρέπει να δεχθεί αρκετά εκατομμύρια μετανάστες, για να διατηρήσει το σημερινό επίπεδο κοινωνικής ευημερίας.
Όμως δεν πρέπει να παραβλέπουμε και τις δυσμενείς επιπτώσεις, ιδίως σε χώρες που δεν είναι οργανωμένες σαν χώρες υποδοχής μεταναστών, λόγω έλλειψης μεταναστευτικής πολιτικής , όπως είναι η δική μας ( που δεν γνωρίζει ούτε καν τον αριθμό των μεταναστών που φιλοξενεί ). Στις δυσμενείς επιπτώσεις θα πρέπει να περιλάβουμε :
Το φαινόμενο να εκτρέπονται ολόκληροι τομείς της οικονομίας στην αστάθεια και την ελαστικότητα, προκειμένου να απασχολούνται ξένα εργατικά χέρια.
Η αύξηση της ανεργίας του ελληνικού εργατικού δυναμικού. Η αύξηση της ανεργίας αποδεικνύει ότι η οικονομία αδυνατεί να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας για άτομα με εξειδίκευση και μόρφωση.
Η αύξηση της εγκληματικότητας και του υπερεθνικού οργανωμένου εγκλήματος, που αποτελεί πρόκληση στην εθνική κυριαρχία.
Η εκμετάλλευση του φαινομένου από γειτονικές χώρες, σε μια προσπάθεια δημιουργίας «νέων» μειονοτήτων ( π.χ. αλβανική μειονότητα στην Ελλάδα ).
Για άλλη μια φορά, οι αναπτυσσόμενες χώρες δεν έχουν μπροστά τους ένα « νέο κόσμο », για να τον κατακτήσουν. Η μόνη διέξοδος τους είναι η ειρηνική μετανάστευση προς τις πλούσιες χώρες, τις λιγότερο πυκνοκατοικημένες. Μ’ αυτή την έννοια, η εφαρμογή μιας νέας παγκόσμιας οικονομικής τάξης περνάει από τη διευθέτηση μιας νέας δημογραφικής και γεωγραφικής τάξης, που μπορεί να γίνει με την εφαρμογή μεταναστευτικής πολιτικής από τις αναπτυγμένες χώρες υποδοχής μεταναστών, που θα λαμβάνει υπ’ όψη όλες τις συνέπειες της τεράστιας διαφοράς της αύξησης των πληθυσμών. Εναπόκειται στις αναπτυγμένες χώρες να προτιμήσουν αυτή τη διευθέτηση, από την αταξία και τη βία.-
Γιώργος Γκορέζης
