Η Ενταξιακή Πορεία της Τουρκίας

και η Επίσκεψη στην Άγκυρα του Έλληνα Πρωθυπουργού

 

Γράφει ο Γιώργος Γκορέζης*

 

Τον τελευταίο καιρό κυβέρνηση και λαός παρακολουθούμε άναυδοι μια πρωτοφανή δέσμη προκλητικών κινήσεων της Άγκυρας, με τελευταίο κρούσμα τη δέσμευση περιοχών στο Αιγαίο για αεροναυτικές ασκήσεις εντός του FIR Αθηνών, σχεδιασμένες να συμπίπτουν με την επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Άγκυρα. Έχει προηγηθεί πλήθος άλλων προκλήσεων, όπως αυξημένες παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου, τουρκικές διαμαρτυρίες για παραβίαση των τουρκικών χωρικών υδάτων στα Ίμια από Έλληνες ψαράδες, δηλώσεις Ερντογάν για την « εσφαλμένη πολιτική » της Αθήνας στο Σκοπιανό και το Κυπριακό.

Είναι προφανές ότι τη στιγμή που τα Βαλκάνια, με την απειλή της επαναχάραξης των συνόρων, βρίσκονται στα πρόθυρα νέων αιματηρών συγκρούσεων, η αποφυγή δημιουργίας μιας πρόσθετης εστίας έντασης είναι επιβεβλημένη και ευκταία. Με την ευκαιρία όμως της επίσκεψης του πρωθυπουργού χρειάζεται να προβληματιστούμε πάνω στις δύο πτυχές της τουρκικής ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση ( ΕΕ ), δηλαδή για τις επιπτώσεις τόσο στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση όσο και στο Κυπριακό και τα Ελληνοτουρκικά.

Η προσδοκία των ελλήνων πολιτικών ότι η ένταξη της Τουρκίας στην  ΕΕ θα εξευρωπαΐσει την πολιτική της συμπεριφορά, ώστε να εγκαταλείψει τις επεκτατικές της βλέψεις στο Αιγαίο και να αποχωρήσει οικειοθελώς από την Κύπρο, αποτελεί περισσότερο ευχή ή αυταπάτη, παρά προϊόν συνεκτικής πολιτικής ανάλυσης. Εξέχουσες ευρωπαϊκές προσωπικότητες, απαλλαγμένες από αντιτούρκικα σύνδρομα,  διερωτώνται αν η ΕΕ τραβήξει την Τουρκία προς τον εκσυγχρονισμό ή η Τουρκία την ΕΕ να οπισθοχωρήσει, και τάσσονται σαφώς με το δεύτερο.

Τόσο η προηγούμενη όσο και η σημερινή ελληνική κυβέρνηση έχουν επιλέξει την αποσύνδεση του Κυπριακού και των ελληνοτουρκικών από την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Η αναφορά στο Ελσίνκι το 1999 για επίλυση των εκκρεμών διαφορών μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, έγινε για να χρυσώσει το χάπι της άνευ όρων αποδοχής της Τουρκίας ως υποψήφιας για ένταξη χώρας.

Πρόκειται για σοβαρότατο λάθος στρατηγικής. Αθήνα και Λευκωσία συναίνεσαν στην σύνοδο κορυφής στις 17 Δεκεμβρίου 2004 ότι η Τουρκία πληρεί τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης για την ένταξη, όπως εισηγήθηκε η Κομισιόν. Με αυτό είναι σαν να συνομολογούν ότι : Πρώτον, δεν αντίκειται στα κριτήρια της Κοπεγχάγης η στρατιωτική κατοχή τμήματος μιας χώρας-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης από μια άλλη. Δεύτερον, δεν αντίκειται στα κριτήρια η απειλή πολέμου εναντίον μιας χώρας-μέλους, αν ασκήσει το νόμιμο δικαίωμα της, που απορρέει από το διεθνές δίκαιο, για επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 μίλια. Τρίτον, δεν αντίκεινται στα κριτήρια οι παραβιάσεις του εθνικού εναερίου χώρου και οι παραβάσεις του FIR της. Ας μην αναφερθούμε δε στην παρανοϊκή κατάσταση της νομιμοποίησης της απαίτησης μιας χώρας να θέλει μεν να ενταχθεί σ΄ ένα διεθνή συνασπισμό κρατών, όπως η ΕΕ, αλλά να μην αναγνωρίζει την ύπαρξη οποιασδήποτε από τις χώρες που απαρτίζουν τον συνασπισμό ( Κύπρο ).

Η άποψη ότι Ελλάδα και Κύπρος θα μπορούν να επιδιώξουν δικαιότερες διευθετήσεις του Κυπριακού και των ελληνοτουρκικών προβλημάτων μετά από 10 – 15 χρόνια, όταν θα έχουν ολοκληρωθεί οι διαπραγματεύσεις και θα υπάρχει η διαδικασία επικύρωσης της ένταξης από 25 ή 30 κράτη, είναι ανεδαφική. Τότε η Τουρκία θα έχει ισχυρότερη θέση, αφού θα έχει περατώσει επιτυχώς τις διαπραγματεύσεις, και κανείς δεν θα λάβει σοβαρά υπ’ όψη οποιαδήποτε άρνηση επικύρωσης της ένταξης. Το έγραψε πολύ ρεαλιστικά η γερμανική Frankfurter Allgemeine σε πρωτοσέλιδο άρθρο της : « Η αρνητική ψήφος ενός λαού θα οδηγούσε μάλλον στην έξοδο της δικής του χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση παρά στην τελική παρεμπόδιση της Τουρκίας ».

Ο ενδεχόμενος ξεπεσμός του κύρους της Κυπριακής Δημοκρατίας, που θα προκύψει σε μια τέτοια περίπτωση, θα είναι η αρχή νέων δεινών. Θα εμφανιστεί εκ νέου προ των πυλών ο κίνδυνος επιβράβευσης της τουρκικής εισβολής, της νομιμοποίησης της τουρκικής στρατιωτικής κατοχής και της αμετάκλητης κατάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω μιας τροποποιημένης εκδοχής του απαράδεκτου σχεδίου Ανάν. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με τις καταγγελίες του ίδιου του κ. Δ. Χριστόφια, ΗΠΑ και η Βρεττανία, απεργάστηκαν ακόμα και την ανατροπή του προέδρου της Δημοκρατίας Τ. Παπαδόπουλου με κοινοβουλευτικό πραξικόπημα, προτείνοντας μάλιστα στον ίδιο τον Δ. Χριστόφια να πρωταγωνιστήσει σ’ αυτό! 

Ενθαρρυμένη η Τουρκία από την διπλωματική της επιτυχία του κράτους υποψήφιου μέλους, επιχειρεί τώρα κάτι ανάλογο στο Αιγαίο. Οι συνεχείς παραβιάσεις του εθνικού μας εναερίου χώρου και οι παραβάσεις του FIR Αθηνών από τα τουρκικά αεροσκάφη, όπως και οι « θαλάσσιες βόλτες » των τουρκικών πολεμικών πλοίων στα Ύμια, αποσκοπούν στην « ευρωπαϊκή καταγραφή » των μονομερών διεκδικήσεων της Άγκυρας. Η Τουρκία δεν αποσκοπεί καθόλου στην πρόκληση κάποιας μείζονος κρίσεως στην περιοχή. Αλλά στην κατοχύρωση « ντε φάκτο », ότι τα ελληνοτουρκικά προβλήματα και η στάση της σ΄ αυτά, δεν συνιστούν εμπόδιο στην ένταξη της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε αντίθεση με αυτά που πιστεύει κυβέρνηση και αντιπολίτευση, η Τουρκία επιχειρεί να αξιοποιήσει τις ενταξιακές της προοπτικές, όχι προς τον «  εξευρωπαϊσμό » της συμπεριφοράς της στα ελληνοτουρκικά, αλλά προς την ευρω-κατοχύρωση των μονομερών διεκδικήσεων της εις βάρος της Ελλάδος, όπως ήδη πέτυχε με την Κύπρο.

Ο προβληματισμός των ευρωπαίων στην ένταξη της Τουρκίας  είναι σοβαρότατος. Ο Φίσλερ, επίτροπος της ΕΕ για την Αγροτική Πολιτική, δεν δίστασε να καταγγείλει τις ΗΠΑ και την Βρετανία,  ότι με την ένταξη της Τουρκίας επιδιώκουν την υπονόμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή η παρέμβαση κορυφαίου επιπέδου υπογραμμίζει το βάθος των διαφωνιών, σχολίαζαν οι Financial Times, επισημαίνοντας μάλιστα ότι σε πρόσφατη δημοσκόπηση, υπέρ της ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ τάχθηκε μόνο το 16% των ερωτηθέντων στην Γαλλία, το 26% στη Γερμανία και το 33% στη Βρετανία.

Οι οπαδοί της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν επίσης στην πρόθεση να προλάβουν την σύγκρουση των πολιτισμών με τον μουσουλμανικό κόσμο. Και οι ίδιοι βεβαιώνουν με έμφαση, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι μια « χριστιανική λέσχη ».

Κατ’ αρχάς καμιά θρησκευτική διάκριση δεν γίνεται σήμερα μέσα στα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έπειτα ο χριστιανισμός δεν είναι θρησκεία διακρίσεων, και τιμά την ίση αξιοπρέπεια ανδρών και γυναικών, Μαρίας της Μαγδαληνής, Σαμαρείτη, Ρωμαίου εκατόνταρχου και λεπρού συμπεριλαμβανομένων. Ο χριστιανισμός με το πέρασμα των αιώνων είχε μια βαθιά εξέλιξη. Ανάμεσα στη χριστιανοσύνη και στο διαφωτισμό η γονιμοποίηση ήταν αμοιβαία. Σε αντίθεση, η Τουρκία δεν μετείχε στη μεγάλη περιπέτεια του πνεύματος και της σκέψης της Δυτικής Ευρώπης. Τα όρια διαχωρισμού κράτους και θρησκείας σ’ αυτήν είναι δυσδιάκριτα, και οι θρησκευτικές μη μουσουλμανικές μειοψηφίες στο εσωτερικό της βρίσκονται αντιμέτωπες σε σοβαρά θέματα νομικής υπόστασης και δικαιωμάτων ιδιοκτησίας.

Η ΕΕ του σήμερα και εκείνη του αύριο επίσης, όπως την περιγράφει η Συνταγματική Συνθήκη, δεν είναι σε θέση να υποδεχθεί ένα κράτος τόσο πολυπληθές και διαφορετικό από εμάς, όσο η Τουρκία. Ο Τζορτζ Μπους όμως, μετά την μεγάλη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιδεικνύει δελεαστικά την ένταξη στους Γεωργιανούς. Είναι αυτοκαταστροφικό και κωμικό συνάμα. Ή καθορίζουμε τα ευρωπαϊκά συμφέροντα με τρόπο ανεξάρτητο, ή υπακούμε στις έξωθεν εντολές και σταδιακά η Τουρκία, αλλά και η Γεωργία, ο Καύκασος, η Ουκρανία θα σπρωχθούν μέσα στην Ένωση. Σε αυτή την περίπτωση θα έχουμε μεταβληθεί σε μαριονέτες στα μάτια ολόκληρου του πλανήτη.

* Γιώργος Γκορέζης είναι στρατηγός ε.α.

 Απόφοιτος USA, Command and General Staff College

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: