Η κοσμοπολίτικη αντίληψη, ο φονταμενταλισμός και η παραδοσιακή οικογένεια στην Ελλάδα και διεθνώς

Ιανουαρίου 2, 2018

 

 

 

 

 

 

 

Γράφει: ο Γιώργος Γκορέζης*

e-mail : ggorezis@yahoo.gr

web    : ggore.wordpress.com

 

Στην ψηφιακή εποχή που διανύουμε η παγκοσμιοποίηση δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά και πολιτική, τεχνολογική και πολιτιστική. Oι άνθρωποι στην προσπάθεια να κατανοήσουν ένα κόσμο που μεταβάλλεται ραγδαία, αναμετρούνται με συνταρακτικές πραγματικότητες, όπως η τρομοκρατία, οι κλιματικές μεταβολές, οι εξελίξεις στις επικοινωνίες, η επέκταση των διεθνών χρηματοοικονομικών συναλλαγών, οι νέες τεχνολογίες, οι γεωπολιτικές αλλαγές, και οι αλλαγές στην κουλτούρα και τις οικογενειακές σχέσεις. Δύο όμως είναι οι αλλαγές που δεσπόζουν στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης. Η εξασθένηση της παράδοσης και η σύγκρουση της κοσμοπολίτικης αντίληψης με τον φονταμενταλισμό.

Στις Δυτικές χώρες οι δημόσιοι θεσμοί και η καθημερινή ζωή αποσπώνται από την επιρροή των εθίμων και της παράδοσης. Αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο πολλές κοινωνίες που παρέμεναν παραδοσιακές, αρχίζουν να απομακρύνονται από την παράδοση. Η παράδοση και το έθιμο συνιστούν τα κυριότερα συστατικά στοιχεία της ζωής των περισσοτέρων ανθρώπων για το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, αλλά ο ευρωπαϊκός διαφωτισμός και ορθολογισμός του 18ου αιώνα προσέδωσε στην παράδοση ένα άσχημο περιεχόμενο, και έκτοτε η ακαδημαϊκή ζωή θα διερευνά συνεχώς τα όρια των παραδόσεων. Παρά ταύτα οι παραδόσεις είναι αναγκαίες στην κοινωνία και θα εξακολουθήσουν να διατηρούνται, αλλά θα μεταβάλλονται και θα προσαρμόζονται στις εκάστοτε συνθήκες.

Η δεύτερη αλλαγή του αιώνα μας αφορά στη σύγκρουση μεταξύ της κοσμοπολίτικης αντίληψης και του φονταμενταλισμού, του απόλυτου και του σχετικού. Υπάρχει μια άποψη ότι ο φονταμενταλισμός υπήρχε ανέκαθεν, αλλά αυτό δεν ισχύει. Η άνοδος του φονταμενταλισμού αποτελεί την απάντηση στις δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης. Είναι το παιδί της παγκοσμιοποίησης, στην οποία αντιδρά αλλά και την χρησιμοποιεί. Σχεδόν παντού οι φονταμενταλιστικές ομάδες χρησιμοποιούν τις νέες επικοινωνιακές τεχνολογίες. Ο Αγιατολαχ Χομεϊνί κυκλοφόρησε ευρέως βίντεο και κασέτες με τις διδασκαλίες του, ενώ οι μαχητές Χιντού, της Αλ Καϊντα και του Ισλαμικού Κράτους (isis )χρησιμοποίησαν το διαδίκτυο και την ηλεκτρονική αλληλογραφία.

Όμως το απόλυτο είναι σκληρό ναρκωτικό. Πολλές φορές ο εθισμός στο απόλυτο μας έχει κάνει παιδιά που κρατιούνται από τη φούστα της μάνας τους. Έχει δολοφονήσει εκατομμύρια ανθρώπων μέχρι σήμερα, ενώ το σχετικό δεν σκότωσε ποτέ κανένα. Σήμερα δεν μας χρειάζονται απόλυτες ηθικές αξίες. Χρειάζονται κώδικες συμπεριφοράς που να βασίζονται στο σεβασμό της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας του άλλου, και που να διαφοροποιούνται όταν οι συνθήκες αλλάζουν. Κάτι που ήταν αμαρτία στο παρελθόν-σαν τη ελευθερία του έρωτα-σήμερα είναι δικαίωμα, αυτό που ήταν κάτι φυσικό-η δουλεία-σήμερα είναι έγκλημα.

Ο φονταμενταλισμός αποτελεί ένα κάλεσμα επιστροφής στα παλαιά ιερά και θρησκευτικά κείμενα, τα δόγματα των οποίων θα πρέπει να εφαρμοστούν στην κοινωνική, την οικονομική και την πολιτική ζωή. Οι κληρικοί και οι άλλοι προνομιούχοι ερμηνευτές των δογμάτων αποκτούν θρησκευτική και κοσμική εξουσία. Πιθανόν να επιδιώξουν την άμεση ανάληψη των ηνίων της διακυβέρνησης, όπως συνέβη στο Ιράν και στο Αφγανιστάν, ή να συνεργαστούν με τα πολιτικά κόμματα.

Σ΄ ένα κόσμο που παγκοσμιοποιείται και αναζητά νόημα, ο φονταμενταλισμός καταλήγει να είναι μια παράδοση, που η υπεράσπιση της γίνεται με τον παραδοσιακό τρόπο. Δεν έχει να κάνει με την ουσία των θρησκευτικών ή των άλλων πίστεων, αλλά με τελετουργικές αλήθειες. Το κρίσιμο σημείο είναι ο τρόπος υπεράσπισης ή επιβεβαίωσης της αλήθειας των πίστεων.

Ο φονταμενταλισμός δεν είναι μόνο μια απλή αντίθεση στη νεωτερικότητα που παγκοσμιοποιείται. Όποια μορφή κι αν έχει, θρησκευτική, εθνοτική, εθνικιστική, πολιτική, φλερτάρει με το ενδεχόμενο βίας και είναι εχθρός των κοσμοπολίτικων αξιών. Οι κοσμοπολίτες οφείλουν να καταστήσουν σαφές ότι η ανοχή και ο διάλογος καθοδηγούνται από οικουμενικές αξίες. Όλοι μας χρειαζόμαστε ηθικές δεσμεύσεις και θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να οργανώσουμε δυναμικά την άμυνα των ηθικών αξιών, όπου η ανάπτυξη τους είναι περιορισμένη, ή όπου απειλούνται. Η κοσμοπολίτικη ηθική προβάλλει το θάρρος. Η ζωή αποκτάει όνομα όταν διαθέτουμε κάτι για το οποίο αξίζει να πεθάνουμε.

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του θρησκευτικού φονταμενταλισμού σε όλο τον κόσμο είναι η αντίθεση στην ισότητα των φύλων και την σεξουαλική ελευθερία των γυναικών, δύο στοιχεία ασύμβατα με την παραδοσιακή οικογένεια. Ελάχιστες είναι οι χώρες του κόσμου όπου δεν διεξάγεται έντονη συζήτηση για το θέμα αυτό. Και όπου ο διάλογος απουσιάζει από τη δημόσια σφαίρα, αυτό οφείλεται πρωτίστως στο γεγονός ότι καταπιέζεται δυναμικά από αυταρχικές κυβερνήσεις, ή φονταμενταλιστικές ομάδες.

Αρκετοί πολιτικοί, αλλά και ομάδες πίεσης ισχυρίζονται ενίοτε ότι αν υπάρξουν αλλαγές στην οικογενειακή πολιτική ( το διαζύγιο καταστεί ευκολότερο, τάση που επικρατεί στη χώρα μας, ή δυσκολότερο ) θα υπάρξει δυνατότητα άμεσης επίλυσης των προβλημάτων μας.  Καθημερινά, πολιτικοί και ακτιβιστές μας καλούν να επιστρέψουμε στην παραδοσιακή οικογένεια. Η οικογένεια αποτελεί πεδίο διαμάχης μεταξύ της παράδοσης και της νεωτερικότητος, τόσο σε καθημερινό όσο και σε συμβολικό επίπεδο

Αλλά οι ανθρώπινες κοινωνίες και οι πολιτισμοί έχουν γνωρίσει πληθώρα διαφορετικών μορφών οικογενειακών συστημάτων. Ωστόσο η οικογένεια στις μη σύγχρονες κουλτούρες χαρακτηρίζεται από κάποια γνωρίσματα που συναντώνται σχεδόν σ’ όλο τον κόσμο. Κατά πρώτον η παραδοσιακή οικογένεια αποτελούσε μια οικονομική μονάδα, και στην αγροτική παραγωγή συμμετείχε το σύνολο της οικογένειας. Η ανισότητα ανδρών γυναικών ήταν τέτοια που ότι και αν πούμε για τη σημασία της δήλωσης αυτής δεν θα είναι υπερβολή. Στην Ευρώπη οι γυναίκες συνιστούσαν περιουσία των πατέρων ή των συζύγων, σαν κινητή περιουσία την όριζε ο νόμος. Σε παρόμοια θέση βρίσκονταν και τα παιδιά.

Η  έννοια της παραδοσιακής οικογένειας στις δυτικές κοινωνίες ήταν σε μεταβατική φάση την δεκαετία του 1950. Εκείνη την εποχή οι γυναίκες που εργάζονταν ήταν λίγες, και για τις γυναίκες ήταν δύσκολο να αποκτήσουν διαζύγιο χωρίς να στιγματιστούν. Εντούτοις, οι άνδρες και γυναίκες εκείνης της εποχής ήταν περισσότερο ίσοι από ότι προηγουμένως, τόσο στην πράξη όσο και ενώπιον του νόμου. Από τότε οι αλλαγές στην οικογένεια είναι ραγδαίες.

Οι λεπτομέρειες διαφέρουν από κοινωνία σε κοινωνία, αλλά οι τάσεις είναι εμφανείς. Αρχίζει να επικρατεί η άποψη ότι η σωστή σχέση είναι μια σχέση ίσων, όπου η κάθε πλευρά διαθέτει ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις. Έπειτα η γνήσια σχέση βασίζεται στην επικοινωνία, και η ομιλία και ο διάλογος αποτελούν βάση για τη λειτουργία της. Η εμπιστοσύνη είναι κάτι που αποκτιέται με επίμονη προσπάθεια, δεν μπορεί ποτέ να θεωρηθεί δεδομένη.

Υπάρχουν πολλά ανησυχητικά φαινόμενα στην σημερινή κατάσταση της οικογένειας στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς. Οι φονταμενταλιστικοί ισχυρισμοί ότι κάθε οικογενειακή μορφή είναι το ίδιο καλή, ή, ότι η παρακμή της παραδοσιακής οικογένειας είναι καταστροφική είναι και τα δύο λάθος. Διότι οι δυνάμεις που προωθούν την δημοκρατία και την οικονομική ανάπτυξη είναι η ισότητα και η εκπαίδευση των γυναικών, που επιτυγχάνονται με τον μετασχηματισμό της παραδοσιακής οικογένειας. Και η ισότητα των δύο φύλων δεν είναι απλώς μια κεντρική αρχή της δημοκρατίας. Σχετίζεται με την πραγμάτωση των προσδοκιών μας.-

 

*Ο υπτγος Γιώργος Γκορέζης είναι συγγραφέας, αρθρογράφος. πολιτικός-στρατιωτικός αναλυτής.

 

Advertisements

Η Ραχήλ Μακρή για το Σούλι

Δεκέμβριος 25, 2017

 

 

 

 

 

 

 

Γράφει :  Ο Γιώργος Γκορέζης*

e-mail :  ggorezis@yahoo.gr

web     :  ggore.wordpress.com

Η Ραχήλ Μακρή απάντησε με δελτίο τύπου στην δήλωση που έκανε η Δήμαρχος Σουλίου Σταυρούλα Μπραϊμη-Μπότση, με αφορμή τη δημοσίευση του Θεόδωρου Πάγκαλου στον προσωπικό του λογαριασμό στο twitter, o οποίος έγραψε ότι οι Σουλιώτισσες ήταν πλήρως Αλβανόφωνες.

Μάλιστα με το γνωστό της ύφος, σχολίασε στο facebook: «Βγήκε και η άλλη και τους είπε στα μούτρα τους ότι δεν είναι Έλληνες και την έχουν και Δήμαρχο. Μπεεεε Βελάστε Αλβανικά ωρέ που σας ξεφτίλισε ο πασόκος υπουργός του «πήρε την σημαία ο αέρας στα Ίμια» και η Μανιάτισσα πασόκα αρχόντισσα του τόπου σας»

Συμφωνούμε απόλυτα με την Ραχήλ, και ευχόμαστε τα γραφόμενα της να αποτελέσουν μάθημα για ορισμένους ανιστόρητους πολιτικούς μας.

To δελτίο τύπου της Μακρή έχει ως εξής:

«Η αρβανίτικη φυλή, η σαρακατσάνικη, η βλάχικη είναι διάσπαρτες σε όλη την Ελλάδα. Προασπίστηκαν το ελληνικό έδαφος αισθάνονταν Έλληνες, πολεμούσαν σαν Έλληνες», ήταν η απάντηση της κυρίας δημάρχου Σουλίου στα όσα υποστήριξε ο πρώην Υπουργός του ΠΑΣΟΚ για την μη ελληνική καταγωγή των Σουλιωτών.

Η Δήμαρχος, εμμέσως πλην σαφώς με την απάντηση της, υπονόησε ότι οι Σουλιώτες δεν ήταν Έλληνες, αλλά φυλή που απλά πολέμησε σαν Έλληνες.

Ενημερώνουμε την αξιότιμη κυρία Δήμαρχο, ότι οι Σουλιώτες δεν πολέμησαν σαν Έλληνες, αλλά ήταν Έλληνες. Δεν αισθάνονταν Έλληνες, ήταν Έλληνες.

Ενημερώνουμε την κυρία Δήμαρχο, ότι οι Σουλιώτες, όπως οι Υδραίοι, οι Σπετσιώτες και πολλοί κάτοικοι των Μεσογείων, ήταν Αρβανίτες, δηλαδή Έλληνες από το Άρβανον, δηλαδή από την Ελληνικότατη Βόρειο Ήπειρο.

Ήταν ελληνικοί πληθυσμοί που μιλούσαν αρβανίτικα. Δηλαδή μία διάλεκτο ανάμικτη με αρχαία ελληνικά, λατινικά, τουρκικά και εντόπια βαλκανικά γλωσσικά στοιχεία και κατέβηκαν σε πόλεις και νησιά της Νοτίου Ελλάδος.

Οι αρβανιτόφωνοι Έλληνες, ουδέποτε είχαν διαφορετική συνείδηση από τους υπόλοιπους Έλληνες, που περιγράφεται στα λόγια του Μάρκου Μπότσαρη: «Ο Έλλην δεν μπορεί να αισθάνεται ελεύθερος εκεί όπου κυματίζει η Βρετανική σημαία».

Αν δεν το γνωρίζει αυτό η κυρία Δήμαρχος Σουλίου, να φροντίσει να διαβάσει την ιστορία του τόπου του οποίου προΐσταται ως Δήμαρχος και αν δυσκολευτεί, να μας ενημερώσει να της δωρίσουμε εμείς βιβλία μερικών από τους παγκόσμια αναγνωρισμένους ιστορικούς και Βαλκανολόγους που έχουν ασχοληθεί με το θέμα.

Μέχρι να ενημερωθεί, καλό θα ήταν να μας κάνει την χάρη να προσέχει περισσότερο τις δημόσιες δηλώσεις της για φυλές που πολέμησαν «σαν Έλληνες» και να ζητήσει συγνώμη για την προσβολή των προγόνων μας.

Όταν μέσα στην ίδια μας την χώρα, θεσμικά πρόσωπα αυθαίρετα αμφισβητούν στα ίσα την ελληνικότητα της πατρίδας μας, μετά μην απορούμε με τους ανιστόρητους πολιτικούς σαλτιμπάγκους από τις γειτονικές χώρες που μας κουνούν το δάκτυλο και αμφισβητούν την ελληνικότητα της Μακεδονίας, της Ηπείρου και της Θράκης».-

*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι υποστράτηγος ε.α., αρθρογράφος, συγγραφέας

Φτώχεια και Κοινωνικός Αποκλεισμός

Νοέμβριος 28, 2017

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Γράφει: Ο Γιώργος Γκορέζης*

e-mail  : ggorezis@yahoo.gr

Web    : ggore.wordpress.com

 

Η αποτυχία  του συστήματος των ανοιχτών αγορών είναι παγκοσμίων διαστάσεων. Η ιδέα πως οι ολοένα και πιο ελεύθερες και παγκοσμιοποιημένες αγορές θα μπορούσαν από μόνες τους να διορθώνουν τα προβλήματα διαψεύστηκε από την πραγματικότητα. Το σύστημα  που θέλησε να φορέσει τον ίδιο ζουρλομανδύα σε όλες τις χώρες (ανοιχτές αγορές, απεριόριστες κινήσεις κεφαλαίων και ανθρώπων, ενιαίο νομισματικό σύστημα) λειτούργησε εύρυθμα όσο τα πράγματα πήγαιναν καλά. Μπροστά στη μαζική κρίση, τα γρανάζια του έχουν κολλήσει.

«Χρειαζόμαστε τον Θεό. Αλλά θα έπρεπε να έρθει ο ίδιος αυτοπροσώπως και όχι να στείλει τον Υιό του, δεν είναι καιρός για παιδιαρίσματα». Μπροστά στη σημερινή οικονομική κρίση, ο Κέινς θα επαναλάμβανε ίσως αυτή την ανίερη ικεσία του. Τελευταία το όνομά του το επικαλούνται, όλο και πιο συχνά, μερικές φορές παρακλητικά («Κέινς, ξαναγύρνα, έχουν τρελαθεί», γράφει ένας γάλλος οικονομολόγος).

Πώς έγινε αυτό; Επί τουλάχιστον τριάντα χρόνια μετά τον θάνατό του (πέθανε το 1946) η οικονομική θεωρία κυριαρχήθηκε από τη σκέψη του. Όπως όλοι γνωρίζουν, ακόμα και το 1972 ο πρόεδρος Νίξον δήλωνε: «Είμαστε όλοι κεϊνσιανοί». Ακολούθησε η πολιτική της Θάτσερ και του Ρήγκαν, που μεσουράνησε στα χρόνια του Μπους του νεώτερου και μέχρι τις μέρες μας, με τα γνωστά αποτελέσματα στην παγκόσμια οικονομία.

Και όλα αυτά ενώ ο παγκόσμιος πλούτος σήμερα εγγίζει πρωτόγνωρα για την ανθρωπότητα επίπεδα. Ωστόσο ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού του πλανήτη στερείται βασικούς πόρους για την επιβίωση του. Περίπου 1 δισ. πληθυσμού της Γης ζουν με λιγότερο του 1$ ημερησίως, και πάνω από 2 δισ. με λιγότερα από 2$ ημερησίως. Αδυνατούν να αντιμετωπίσουν κύριες διατροφικές ανάγκες, στερούνται βασικές συνθήκες υγιεινής, καθώς και την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Ακόμη και αυτές οι χώρες της Ζώνης του Ευρώ ζουν σε συνθήκες σχετικής στέρησης, πολύ περισσότερο η Ελλάδα, αλλά ακόμα η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, και η Ισπανία και η Ιταλία, τετάρτη και τρίτη αντίστοιχα οικονομίες της Ευρώπης.

Στη χώρα μας μια σειρά από παράγοντες μετά την μεταπολίτευση δημιούργησαν στρεβλώσεις στην οικονομία, την κοινωνία, τον πολιτισμό, και κυρίως στην πολιτική. Το Ελληνικό πολιτικό σύστημα κατέληξε ένα κλειστό και στεγανό σύστημα εξουσίας, με μηχανισμούς επικοινωνίας και χειραγώγησης τα συμπλέγματα μεγαλοεπιχειρηματιών και ΜΜΕ.  Με στρεβλή σχέση με την κοινωνία και ανυπαρξία συγκροτημένης πρότασης, το πολιτικό σύστημα στερεί από τη χώρα τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει προβλήματα αναδιάρθρωσης της οικονομίας και τα προβλήματα της φτώχειας και του αποκλεισμού, που διαρρηγνύουν επικίνδυνα τον κοινωνικό ιστό.

Όλα αυτά οδήγησαν σε στάση πληρωμών. Το κράτος έφθασε στο σημείο να μη πληρώνει τα χρέη του. Να μην επιστρέφει το ΦΠΑ. Να μην εκταμιεύει τα ΕΣΠΑ. Και το ακόμα χειρότερο, σιωπηλά να μειώνει κάθε φορά τις δημόσιες επενδύσεις. Αυτές που το σχέδιο προέβλεπε αντιθέτως να αυξηθούν για να καταπολεμηθεί η ύφεση. Κανείς δεν μιλάει γι’ αυτά. Κανείς δεν ενδιαφέρεται. Υπάρχουν κόμματα που συναγωνίζονται στη δήθεν φιλολαϊκότητα με ρελάνς την υπεράσπιση του δημοσίου. Το οποίο δεν πρέπει να θιγεί καθόλου. Ποιο δημόσιο, όμως, υπερασπίζονται; Όχι το δημόσιο των υπηρεσιών προς τους πολίτες του. Γιατί αυτό έχει συρρικνωθεί τελείως. Αλλά το δημόσιο της γραφειοκρατίας και των πελατειακών σχέσεων.

Σήμερα ακόμα κι όταν κόβουν μισθούς μειώνουν τις αποδοχές στο δημόσιο,  προκειμένου να διαφυλάξουν άθικτες τις δομές του αχανούς κράτους. Και τους χιλιάδες άχρηστους οργανισμούς, τα Διοικητικά Συμβούλια, τις αμειβόμενες επιτροπές, τους διορισμούς θυγατέρων στη Βουλή και την ΕΡΤ, τους «μετακλητούς» υπαλλήλους στους βουλευτές, τις αποσπάσεις, τις «θέσεις ευθύνης», τα τμήματα με τμηματάρχες χωρίς υπαλλήλους, τα ειρηνοδικεία χωρίς αποφάσεις, τα στρατόπεδα σε κάθε γωνιά, τα ΑΕΙ σε κάθε πόλη και τα ΤΕΙ σε κάθε χωριό χωρίς φοιτητές, τις χρεοκοπημένες ΔΕΚΟ. Κόβουν μισθούς και συντάξεις για να μην κόψουν τις δομές που αναπαράγουν τη γραφειοκρατία και το κομματικό κράτος.

Οι συνεχείς περικοπές στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα οδήγησαν ώστε περισσότεροι από ένας στους τέσσερις Έλληνες να είναι άνεργος. Και αυτό έχει οικονομικές και υλικές συνέπειες στα άτομα, αφού συνεπάγεται απώλεια εισοδήματος. Και η ανεργία είναι γενική, δεν απορρέει μόνο από την απώλεια μιας κανονικής θέσης εργασίας πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, ούτε αφορά μόνο τους άνδρες αρχηγούς νοικοκυριών, ούτε δίνει δικαίωμα σε εισοδηματική μεταβίβαση από το κράτος πρόνοιας. Πλήττει επίσης νέους και γυναίκες, πρωτο/επαν-εντασσόμενους στην αγορά εργασίας ή εργαζόμενους με άτυπες μορφές απασχόλησης, που συχνά δεν έχουν αποκτήσει δικαίωμα σε επίδομα ή βοήθημα. Η διάρκεια της ανεργίας επιδρά αυξητικά στον κίνδυνο φτώχειας και υλικής αποστέρησης.

Οι αρνητικές συνέπειες της ανεργίας δεν είναι μόνο οικονομικές και υλικές, αλλά και ψυχολογικές. Και αυτό διότι η απασχόληση ανταποκρίνεται σε βαθύτερες ανάγκες των ατόμων για κοινωνική συμμετοχή και νοηματοδότηση της ζωής, ενώ η κοινωνική τους θέση στις σύγχρονες κοινωνίες εξακολουθεί να εξαρτάται κυρίως από τη συμμετοχή τους στη διαδικασία παραγωγής. Τόσο οι οικονομικές όσο και οι ψυχολογικές επιπτώσεις οξύνονται, όσο παρατείνεται η διάρκεια παραμονής στην ανεργία.

Η ανεργία σήμερα πλήττει σε βαθμό φτώχειας κυρίως τη νεανική και γυναικεία σύνθεση του πληθυσμού, και ευτυχώς το ελληνικό πρότυπο οικογένειας, που χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό αλληλεγγύης μεταξύ των μελών, εμποδίζει τον άνεργο να απομονωθεί κοινωνικά, και έτσι περιορίζει τον κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού σε περίπτωση μακροχρόνιας ανεργίας. Αλλά το σύστημα κοινωνικής προστασίας από την ανεργία στην χώρα μας έπαυσε προ πολλού να λειτουργεί και χειροτερεύει τα πράγματα.

Οι παραδοσιακές οικογένειες δρουν ως τώρα ως αναδιανεμητικοί μηχανισμοί και ως παραγωγοί κοινωνικών υπηρεσιών. Παρέχουν τους πόρους για την υποστήριξη μελών τους σε κατάσταση ανάγκης, και απλήρωτη γυναικεία εργασία στη φροντίδα των παιδιών και ηλικιωμένων. Καθώς οι μοντέρνες οικογένειες γίνονται λιγότερο ικανές ή λιγότερο πρόθυμες για τέτοιες λειτουργίες, η πίεση στα συστήματα κοινωνικής προστασίας εντείνεται. Η δημογραφική μεταβολή απλώς πολλαπλασιάζει αυτή την πίεση με τη μορφή της υπερφόρτωσης των συστημάτων υγείας, κοινωνικής φροντίδας και συντάξεων.

Το οικογενειοκεντρικό μοντέλο κοινωνικής ρύθμισης της ανεργίας εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να λειτουργεί στην ελληνική περιφέρεια. Αυτό το μοντέλο, μπορεί μεν να αμβλύνει την κοινωνική και πολιτική οξύτητα του προβλήματος της ανεργίας, όμως επιφορτίζει τις οικογένειες των ανέργων με δυσβάστακτο βάρος και καταδικάζει το μεγάλο μέρος της νεολαίας να φυτοζωεί ή να αποδέχεται για χρόνια δουλειές προσωρινές, να δουλεύει ανασφάλιστο, και να ανεξαρτητοποιείται πολύ καθυστερημένα από τους γονείς για να συγκροτήσει δικό του νοικοκυριό.

Η φτώχεια στη χώρα μας επιδεινώνεται σήμερα από την λεγόμενη αναδιάρθρωση της οικονομίας με διπλή έννοια : Πρώτον, ό,τι και εάν εννοείται με τον όρο οικονομική αναδιάρθρωση, αυτή συμβαδίζει με την αντικατάσταση των θέσεων εργασίας από την « ευέλικτη εργασία » και της ασφαλούς εργασίας από τις συνεχόμενες συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου και τις συμβάσεις έργου. Επιπλέον η ανεργία συμβαδίζει με την περικοπή των θέσεων εργασίας στις επιχειρήσεις, την αναδιάρθρωση και τον εξορθολογισμό, που όλα σε τελική ανάλυση συνεπάγονται τον περιορισμό των συνολικών θέσεων απασχόλησης.

Η χώρα μας μπήκε από καιρό στο χορό των μνημονίων και των συνεχών προγραμμάτων αναδιαρθρώσεων που υπαγορεύονται από τους θεσμούς, μετά από προειδοποιήσεις σοφών της οικονομίας και διεθνών τραπεζικών οργανισμών για κινδύνους επικείμενης υπερθέρμανσης της οικονομίας και για άλλους επινοημένους τρόμους.  Η μοναδική επιλογή που οι σημερινοί σοφοί της οικονομίας επισείουν απειλητικά στις κυβερνήσεις της Ελλάδος και των άλλων χωρών του Νότου είναι η υποτιθέμενη επιλογή μεταξύ της γρήγορης αύξησης της ανεργίας, όπως στην Ευρώπη, και της ακόμα γρηγορότερης πτώσης του εισοδήματος των χαμηλότερων τάξεων, όπως στις ΗΠΑ. Και είναι προφανής η πρόθεση των ισχυρών της Ευρώπης για έλεγχο του θαλασσίου πλούτου της χώρας μας και προώθηση των γεωπολιτικών εκβιασμών σε βάρος μας.

Η διανομή του κοινωνικού μερίσματος είναι σήμερα απλή ασπιρίνη, ενώ η οικονομική κατάσταση μέρα με την μέρα χειροτερεύει και ο κοινωνικός ιστός κατακερματίζεται. Οι αποκλεισμένοι στη κοινωνία μας είναι απαράδεκτα πολλοί και οι φτωχοί ακόμα περισσότεροι. Η συσσωρευμένη «οργή» από τα οικονομικά μέτρα και την ύφεση που επακολουθεί προκαλεί επικίνδυνη εσωτερική αναταραχή. Το φαινόμενο ενισχύεται από ένα απαράδεκτο τριπλό διχασμό. Το διχασμό κατά πρώτον των πεινασμένων του λαού μας εναντίον των πλουσίων. Τον διχασμό των κατηγόρων, που δικαίως επιτίθενται εναντίον αυτών που καταχράστηκαν το δημόσιο χρήμα. Και τον έντονο διχασμό Αριστεράς και Δεξιάς, που επιτρέπει να εμφιλοχωρούν ακραία φαινόμενα και τάσεις . Το φάσμα του εθνικού διχασμού απειλεί σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά την ύπαρξη μας σαν Έθνος. Είναι ανάγκη η πολιτική μας ηγεσία να το συνειδητοποιήσει και ο λαός μας να τεθεί σε κατάστασης επαγρύπνησης.-

 

*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι υποστράτηγος ε.α., αρθρογράφος, συγγραφέας, πολιτικός και στρατιωτικός αναλυτής.

 

Η κορεατική κρίση και η ανάγκη αφοπλισμού όλων των πυρηνικών δυνάμεων

Οκτώβριος 11, 2017

 

 

 

 

 

 

 

Γράφει  :  Ο Γιώργος Γκορέζης

e-mail  :  ggorezis@yahoo.gr

web  :  ggore.wordpress.com

 

Η έντονη ρητορική  μεταξύ επισήμων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βόρειας Κορέας σχετικά με την κορεατική κρίση καλά κρατεί, εναλλάσσοντας την θέση συμβούλων του αμερικανικού υπουργείου εξωτερικών για ήπια πολιτική με ψιθύρους βοηθών ή υπονοούμενα του ίδιου του Trump για αποφασιστικό πυρηνικό κτύπημα. Παράλληλα η Pyongyang έχει επιδοθεί σ’ ένα πρόγραμμα πυρηνικού εξοπλισμού, που, όπως λέγει, αποσκοπεί να πετύχει μια «ισορροπία δυνάμεων» με την Αμερική, για να αποτραπεί, όπως ισχυρίζεται, μια αμερικανική επιχείρηση αλλαγής του καθεστώτος της, του είδους των επιχειρήσεων που ανέτρεψαν τον Saddam Hussein στο Ιράκ και τον Muammar Gaddafi στη Λιβύη.

Όπως πάνε τα πράγματα η  θερμή σύγκρουση θεωρείται από τους ειδικούς βέβαιη. Αν και τίποτε δεν έχει να κερδίσει η Αμερική από μια τέτοια σύγκρουση, όταν μάλιστα οι συγκεντρώσεις δυνάμεων στην περιοχή ευνοούν  τη χρήση πυρηνικών όπλων από τη Βόρεια Κορέα, εκεί που προηγουμένως ποτέ δεν θα ήταν χρήσιμη γι’ αυτούς μια τέτοια χρήση. Μόνο που μια απλή φαινομενικά σύγκρουση ανοίγει τους ασκούς του Αιόλου για ευρύτερες γεωπολιτικές εντάσεις και εξελίξεις στην περιοχή. Με τον πρώην υπουργό εξωτερικών Κίσινγκερ να σχολιάζει στην Wall Street Journal : Μια απροειδοποίητη επίθεση από τις ΗΠΑ (preemptive attack) ενέχει το ρίσκο της εμπλοκής πρώτα απ’ όλα της Κίνας, που δεν θα ανεχθεί επεμβάσεις στην περιοχή χωρίς την συγκατάθεση της.

Η εισβολή στη Βόρεια Κορέα ανοίγει τις πόρτες για κρίσεις και ανακατατάξεις στην παγκόσμια σκακιέρα. Θα είμαστε αφελείς, για παράδειγμα, να πιστεύουμε ότι ο αμερικανικός στρατός στην επιχείρηση εισβολής θα σεβασθεί τους περιορισμούς του κινεζικού εναερίου και θαλάσσιου χώρου, ή ότι οι Κινέζοι θα ανεχθούν επεμβάσεις στην περιοχή χωρίς την συγκατάθεση τους. Και αυτό σημαίνει ότι η μελλοντική κρίση μεταξύ των δύο χωρών μπορεί να είναι σχεδιασμένη. Όλοι γίναμε μάρτυρες τελευταία των προκλητικών δηλώσεων Trump για έλεγχο του Κινέζικου εμπορίου, και το τελευταίο αυτό, όταν συμβαίνει την συγκεκριμένη στιγμή, ρίχνει μπόλικο λάδι στη φωτιά.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν εδώ και αρκετά χρόνια μετακινήσει το κέντρο βάρους και την κυρία προσπάθεια τους από την Ευρώπη στον Ειρηνικό. Ανήσυχη από την αυξανόμενη οικονομική και στρατιωτική ισχύ της Κίνας, αμφισβητεί η Αμερική πρόσφατα τα δικαιώματα της τελευταίας στο θαλάσσιο χώρο Νότια της Κίνας, αυξάνει την στρατιωτική της παρουσία στην Αυστραλία, ενδυναμώνει τους στρατιωτικούς της δεσμούς με άλλα έθνη στην περιοχή , και γενικά επιβεβαιώνει την θέση της σαν υπερδύναμης του Ειρηνικού. Και επειδή οι αμερικανοί ιστορικά  συνηθίζουν να μη βάζουν φραγμό στη προώθηση των εθνικών τους συμφερόντων ( American interests τα αποκαλούν ), η κορεατική κρίση ίσως να αποτελεί χρυσή ευκαιρία για τη κυβέρνηση Trump.  Αν δε λάβουμε υπόψη και την άλλη ιστορική πραγματικότητα ότι τα έθνη χρησιμοποίησαν στις μεταξύ τους πολεμικές αναμετρήσεις το πλέον φονικό οπλοστάσιο τους, ανοιχτό παραμένει το φάσμα, με πρόφαση την κορεατική κρίση,  μιας πυρηνικής αναμέτρησης μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα κατέχουν και οι δύο μεγάλες ποσότητες πυρηνικών όπλων. Η Αμερικανική Κυβέρνηση απείλησε να επιτεθεί στην Κίνα με πυρηνικά όπλα στο πόλεμο της Κορέας, όπως και αργότερα στη διένεξη τους για την τύχη των νησιών της Κίνας Quemoy και  Matsu. Και δεν ξεχνάμε ότι αργότερα, στην μεταξύ τους διένεξη, ο πρόεδρος Dwight Eisenhower , δήλωσε δημόσια ότι η Αμερική προτίθετο να «χρησιμοποιήσει τα πυρηνικά της όπλα, όπως ακριβώς χρησιμοποιεί τα κοινά φυσίγγια».

Βέβαια η Κίνα δεν είχε πυρηνικά όπλα τότε, και σήμερα που διαθέτει πυρηνικές κεφαλές, πιθανόν η συμπεριφορά των ηγετών των δύο εθνών να είναι πιο ήπια. Αλλά οι πυρηνικές απειλές επισήμων της Αμερικανικής και της Σοβιετικής κυβέρνησης κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου, όταν και τα δύο αυτά έθνη διέθεταν πυρηνικό οπλοστάσιο, μας πείθουν ότι, ακόμη και όταν η στρατιωτική μπλόφα ανεβαίνει, το κροτάλισμα της πυρηνικής σπάθης υπερισχύει. Εμείς στην Ελλάδα ας ενθυμηθούμε την περιβόητη απειλή του Κρούτσεφ για ισοπέδωση με πυρηνικά της Ακρόπολης.

Μερικοί «παντογνώστες» επιχειρηματολογούν ότι τα πυρηνικά όπλα σταματούν τον πόλεμο μεταξύ των εθνών που τα διαθέτουν. Αλλά ο πόλεμος το 1999 μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν, που και οι δύο διέθεταν πυρηνικά όπλα, θα πρέπει να μας πείθει για το αντίθετο. Στη περίπτωση αυτή ο υπουργός εξωτερικών του Πακιστάν απείλησε ότι η χώρα του θα χρησιμοποιήσει κάθε όπλο που διέθετε το οπλοστάσιο της, αν η ρήξη κλιμακωθεί. Και το Πακιστάν δεν δίστασε να μετακινήσει τα πυρηνικά του όπλα στα σύνορα με την Ινδία, όπως και η Ινδία προετοίμασε τα πυρηνικά της όπλα προς χρήση.

Τελικά, τα πυρηνικά όπλα δεν αποτρέπουν την πυρηνική προσβολή. Για παράδειγμα η ηγεσία του ΝΑΤΟ, διαθέτουσα πυρηνικά όπλα, δεν αισθάνεται εαυτή προστατευμένη , και  γι’ αυτό καθόλη την διάρκεια του ψυχρού πολέμου η στρατηγική του ΝΑΤΟ ήταν να απαντήσει σε Σοβιετική συμβατική επίθεση στην Δυτ. Ευρώπη με εκτόξευση πυρηνικής επίθεσης εναντίον της οπλισμένης με πυρηνικά όπλα Σοβιετικής Ένωσης . Αλλά και σήμερα, αν πράγματι οι Αμερικανοί κυβερνητικοί επίσημοι πίστευαν ότι η πυρηνική αποτροπή ισχύει, δεν θα κατέφευγαν  να στηρίζουν μοντέλα τύπου «star wars», και παρόμοια οπλικά συστήματα αμύνης, που ανήκουν κατά κύριο λόγο στη σφαίρα της φαντασίας. Αν η πυρηνική ισχύς των Ηνωμένων Πολιτειών αποτρέπει επίθεση εναντίον τους από άλλες πυρηνικές δυνάμεις, σε τίποτα δεν χρειάζονται αυτά τα πανάκριβα και προφανώς δύσκολα να χειρισθούν αμυντικά οπλικά συστήματα.  

Το επιχείρημα αυτών που πιστεύουν ότι τα πυρηνικά προστατεύουν την Αμερική από πυρηνική κινεζική επίθεση, είναι ότι το αμερικανικό πυρηνικό οπλοστάσιο υπερέχει του Κινεζικού. Εκτιμάται ότι η Αμερική διαθέτει πάνω από 5000 πυρηνικές κεφαλές, ενώ η Κίνα  περίπου 300, και από αυτές μόνο οι 40 έχουν βεληνεκές που φθάνει την Αμερική. Γι ‘αυτό, ασφαλώς οι Ηνωμένες Πολιτείες κερδίζουν τον πόλεμο με την Κίνα.

Αλλά η νίκη αυτή θα είναι και «Πύρρειος». Μια επίθεση με τα πυρηνικά της Κίνας θα θανατώσει αυτόματα τουλάχιστον 10 εκατομμύρια Αμερικανούς, σε μια γιγαντιαία έκρηξη  φωτιάς και σκόνης,  ενώ θα αφήσει πολύ περισσότερους να πεθαίνουν από ασθένειες και δηλητηριάσεις ακτινοβολιών. Οι δε Κινεζικές απώλειες από την αμερικανική ανταπόδοση θα είναι πολλαπλάσιες. Εν κατακλείδι, με τη πυρηνική σύγκρουση θα έλθει κυριολεκτικά  ο Αρμαγεδδών, και τα δύο έθνη θα μεταβληθούν σε σιγοκαίοντες ραδιενεργούς ερήμους. Η πυρηνική σκόνη και τα υπολείμματα τα ραδιενεργά  θα τιναχθούν από την έκρηξη στην ατμόσφαιρα , θα αποκρύψουν τον ήλιο και θα μας φέρουν γύρω από τη γη τον αποκαλούμενο «πυρηνικό χειμώνα» , που καταστρέφει την γεωργία και  δημιουργεί πείνα, χάος και καταστροφή.

Σε προοπτική μιας  δεκαετίας η καταστροφή αυτή θα είναι ακόμα χειρότερη. Η Κίνα εμπλουτίζει ήδη το πυρηνικό της οπλοστάσιο και μέχρι το 2025 αναμένεται να τριπλασιάσει τον αριθμό των πυρηνικών κεφαλών που θα μπορούν να φθάσουν την Αμερική. Οι Ηνωμένες Πολιτείες με την σειρά τους  σχεδιάζουν να ξοδέψουν εκατοντάδες δις δολαρίων για να εκμοντερνίσουν το οπλοστάσιο τους την επομένη δεκαετία.  

Αλλά κανένας πόλεμος, πολύ περισσότερο ο πυρηνικός, δεν ωφελεί την ομαλή πορεία του πλανήτη, και δεν προωθεί την παγκόσμια οικονομία και το εμπόριο. Και οι ΗΠΑ πρωταγωνιστούν στο διεθνές εμπόριο και την οικονομία, έχοντας εξασφαλίσει τη χρήση του δολαρίου, σαν παγκόσμιας νομισματικής εφεδρείας. Η Κίνα από την πλευρά της είναι κεντρικός πυλώνας του παγκόσμιου εμπορίου. Η ρήξη Αμερικής και Κίνας θα επιφέρει ανατροπές στο εμπόριο και την οικονομία, που θα είναι επιζήμιες και για τις δύο χώρες.

Οι πυρηνικές δυνάμεις της Γης επεχείρησαν πολλές φορές να συμφωνήσουν σ’ ένα πλαίσιο καταστροφής των πυρηνικών τους, αλλά μέχρι τώρα δεν το πέτυχαν. Ο πυρηνικός αφοπλισμός είναι η καλύτερη επιλογή για να αποφύγουμε τον Αρμαγεδώννα μιας πυρηνικής σύγκρουσης. Σ’  ότι δε αφορά την Κίνα και την Αμερική, ας προσπαθήσουν οι δύο χώρες, παράλληλα με την προσπάθεια πυρηνικού αφοπλισμού, να βελτιώσουν τις μεταξύ τους σχέσεις.  Αν ο Αμερικανικός και ο Κινεζικός λαός θέλουν να διασφαλίσουν την επιβίωση τους, και αυτήν των λαών όλου του κόσμου, πρέπει να εργασθούν να ενθαρρύνουν αυτού του είδους τις πολιτικές.-     

 

*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι υποστράτηγος ε.α., αρθρογράφος, συγγραφέας. Αποφοίτησε από τη Σχολή Διοικήσεως και Επιτελών του Αμερικανικού Στρατού, και διετέλεσε Διευθυντής Πληροφοριών στη Νότια Πτέρυγα του ΝΑΤΟ ( AFSOUTH ).

 

Επικαιρότητα. Οι αναταράξεις στη Μ.Ανατολή από τις πολιτικές του νέου προέδρου των ΗΠΑ

Σεπτεμβρίου 17, 2017

 

 

 

 

 

 

 

Γράφει  :  Ο Γιώργος Γκορέζης*

Email    :  ggorezis@yahoo.gr

Web       :  ggore.wordpress.com

 

Πόσο συχνά οι κυβερνήσεις και τα καθεστώτα χωρών όπως ΗΠΑ, Ρωσία, Ιράν, Τουρκία, Ιράκ, και Συρία συμφωνούν σε κοινή πολιτική ; Ποτέ μέχρι τώρα. Αλλά επί του παρόντος οι κυβερνήσεις τους ξεκινούν από το ίδιο σημείο για ένα γεγονός που προγραμματίσθηκε να λάβει χώρα σε λίγες μέρες. Όλοι προσπαθούν, και σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούν απειλές, να σταματήσουν την Τοπική Κουρδική Κυβέρνηση( KGRKurdistan Regional Government ), την ημιαυτόνομη δηλαδή διοίκηση της Κουρδικής περιοχής στο Βόρειο Ιράκ, να διεξαγάγει ένα δημοψήφισμα ανεξαρτησίας για τις 25 Σεπτεμβρίου.

Η KGR δήλωσε ότι το δημοψήφισμα θα είναι δεσμευτικό-με άλλα λόγια, αν η πλειοψηφία των 5 εκατομμυρίων ψήφων ψηφίσει ανεξαρτησία, όπως ευρέως αναμένεται να γίνει, θα ξεκινήσουν τη διαδικασία της απόσχισης από το Ιράκ. Η Ιρακινή Σιιτική κυβέρνηση στη Βαγδάτη έκανε γνωστό ότι θα αναγνωρίσει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, αλλά δεν είναι σαφές κατά πόσο μπορούν να αποτρέψουν την απόσχιση και την Κουρδική ανεξαρτησία.

 Η απόφαση του ηγέτη του Ιρακινού Κουρδιστάν Μασούντ Μπαρζανί να μην αναβάλει το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της περιοχής είναι «πολύ λανθασμένη» δήλωσε χθες ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που διαβλέπει κινδύνους για την ακεραιότητα της χώρας του. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο τηλεοπτικό δίκτυο A Haber, ο Τούρκος ηγέτης διευκρίνισε ότι η Τουρκία θα ανακοινώσει την επίσημη θέση της σχετικά με το δημοψήφισμα μετά τη σύγκληση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και του υπουργικού συμβουλίου την 22α Σεπτεμβρίου. Νωρίτερα χθες  ο Μπαρζανί επισήμανε ότι η ψηφοφορία δεν θα αναβληθεί, παρά τις πιέσεις που ασκούν οι ΗΠΑ και άλλες δυτικές δυνάμεις.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Netanyahu δήλωσε επί του θέματος ότι παρά το γεγονός ότι το Ισραήλ βλέπει το Κουρδικό ανταρτικό PKK σαν μια τρομοκρατική οργάνωση, υποστηρίζει τις νόμιμες ενέργειες του κουρδικού λαού να αποκτήσουν το δικό τους κράτος. Είναι όμως προφανές ότι αν οι κούρδοι του Ιράκ ψηφίσουν στο δημοψήφισμα για ανεξαρτησία τον επόμενο μήνα το Ιράν και η Τουρκία θα εισβάλουν στο Βόρειο Ιράκ, ενώ Ισραήλ και ΗΠΑ είναι πιθανόν να τηρήσουν ουδέτερη στάση για να προστατεύσουν τους δεσμούς τους με την Τουρκία.

Η Αμερικανική εξωτερική πολιτική έχει τελευταία αποσταθεροποιηθεί, αποτέλεσμα της εσωτερικής ακαταστασίας, και το μεγαλύτερο πρόβλημα της εμφανίζεται με τη στάση του νέου προέδρου Donald Trump έναντι του Ιράν. Είναι ασαφές αν  ο Donald Trump ενεργεί με τον τρόπο που ενεργεί για να ακυρώσει ότι έχει πετύχει ο προηγούμενος πρόεδρος, ή επειδή κατευθύνεται από το Ισραηλινό lobby, που εν προκειμένω κυριαρχεί τόσο στο δημοκρατικό όσο και στο ρεπουμπλικανικό κόμμα. Σε κάθε περίπτωση ο νέος πρόεδρος φαίνεται να επιθυμεί να μη τηρηθεί και παρακαμφθεί η κοινή συμφωνία (JCPΟAJoint Comprehensive Plan of Action) που υπογράφηκε στο παρελθόν από το Ιράν και τους Δυτικούς συμμάχους, με πρωτοβουλία του πρώην προέδρου Barak Obama.

Να θυμηθούμε ότι ο σκοπός της συμφωνίας ( υπογράφηκε την 14 Ιουλ 2015 ) ήταν η ολοκληρωτική περίπου καταστροφή ( κατά  98% ) του αποθέματος του εμπλουτισμένου ουρανίου στο Ιράν, ο περιορισμός κατά τα 2/3 των εργοστασίων εμπλουτισμού του στα επόμενα δέκα τρία χρόνια, και η ακύρωση της κατασκευής εργοστασίου παραγωγής βαρέως ύδατος. Η Διεθνής Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας ανέλαβε την επίβλεψη της εφαρμογής της συμφωνίας, με απεριόριστη δυνατότητα επιθεωρήσεων των εγκαταστάσεων πυρηνικής ενέργειας. Με τη διαδικασία αυτή το Ιράν αποδέχθηκε περίπου ολοκληρωτική ήττα και απεμπόλησε κάθε δυνατότητα για ατομική βόμβα για τα επόμενα δέκα πέντε χρόνια.

Με το σκοπό να προωθηθεί η συμφωνία αυτή του Barak Obama  προβλέπεται ο εκάστοτε πρόεδρος των ΗΠΑ να ενημερώνει το Κογκρέσο κάθε 90 ημέρες για τη σταδιακή συμμόρφωση του Ιράν. Αλλά να θυμηθούμε ότι ο Νετανιάχου με μια οργισμένη δήλωση του πρόσφατα στην Ουάσινγκτον εξέφρασε την πλήρη αποδοκιμασία του Ισραήλ σ’ αυτή τη συμφωνία, και ότι η Γερουσία ομόφωνα τάχθηκε με τη θέση Νετανιάχου. Τώρα είναι πια  η σειρά του Donald Trump να τοποθετηθεί πάνω στο θέμα.

Μέχρι τώρα το Ιράν συμμορφώνεται με τη συμφωνία, αλλά η προεδρική ομάδα συμβούλων του Donald Trump έχει μεγάλη δυσκολία να πείσει τον πρόεδρο σε διαλλακτική στάση.O τελευταίος συνεχίζει να προφασίζεται όλο και περισσότερες κυρώσεις εναντίον του Ιράν.  Πρόσφατα μάλιστα, με πρόφαση τον πόλεμο στην Συρία, οι ΗΠΑ μονομερώς επαύξησαν τις κυρώσεις εναντίον του . Ο πρωθυπουργός του Ιράν Rohani που κέρδισε τις εκλογές για δεύτερη φορά και δείχνει ότι εξασφάλισε τη λαϊκή συναίνεση επί του θέματος δείχνει μέχρι τώρα αυτοσυγκράτηση, αλλά τελευταία  ο υπουργός του επί των εξωτερικών Mohammad Javad zarif δήλωσε ότι η υπομονή έχει τα όρια της. Είναι προφανές ότι αν η συμφωνία παρακαμφθεί και ακυρωθεί ο πρώτος που θα ικανοποιηθεί θα είναι η κυβέρνηση του Ισραήλ, που έχει σαν στόχο την αποπομπή της Hezbollah και του Bashar el Assad,όπως και η πλειοψηφία της Αμερικανικής Γερουσίας, αλλά οι συνέπειες θα είναι απρόβλεπτες.

Ο λόγος είναι ότι η συμφωνία έχει υπογραφεί από τα πέντε κράτη μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και επιπλέον τη Γερμανία. Η έξοδος της Αμερικής απ’ αυτήν θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην όλη αμυντική συμμαχία του ΝΑΤΟ, χωρίς να αναφερθούμε στην Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, που άρχισε να τοποθετείται όλο και περισσότερο τελευταία προς τη μεριά του νέου «δρόμου του μεταξιού» του Xi Jinping.

Είναι φανερό ότι Ρωσία και Κίνα, που εγγυώνται τη συμφωνία, διάκεινται συμπαθητικά προς το Ιράν και για την Δυτική συμμαχία παραμένει η πιθανότητα η Ευρώπη να θεωρήσει έγκυρη τη συμφωνία, ακόμη και μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ απ’ αυτήν. Αυτό θα μπορούσε να επιφέρει περαιτέρω ένταση τόσο με την Ουάσινγκτον όσο και με το Ισραήλ, που συνεχίζει να έχει σαν στόχο την αποπομπή της Hezbollah και του Bashar el Assad.

Το πρόβλημα στη Συρία αφορά την αποπομπή του υποστηριζόμενου από το Ιράν προέδρου Bashar  Assad. Τις τελευταίες μέρες ο Nikky Haley, πρεσβευτής της Αμερικής στον ΟΗΕ, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν θα ικανοποιηθούν μέχρις ότου δουν ένα σταθερό καθεστώς στη Συρία με την απομάκρυνση του Σύρου προέδρου Bashar Assad. Μετά δε την χημική επίθεση της Συρίας στην επαρχία Idlib και τις επικρίσεις της Δύσης εναντίον του Σύρου προέδρου, ο Αμερικανός πρόεδρος έφθασε στο σημείο να τον αποκαλέσει «ένα ζώο», πριν διατάξει αεροπορική προσβολή του  συριακού αεροδρομίου από το οποίο έγινε η χημική προσβολή.

  Η Δαμασκός αρνήθηκε ότι χρησιμοποιεί χημικά όπλα, και μάλιστα δηλώνει συνεχώς ότι τηρεί απαρέγκλιτα την συμφωνία που υπέγραψε με τις ΗΠΑ από το 2014. Από τη πλευρά του ο Σύρος πρόεδρος έχει στο παρελθόν δεσμευτεί για την ανακατάληψη όλης της συριακής επικράτειας. Η κυβέρνηση ελέγχει τα κύρια αστικά κέντρα στο δυτικό τμήμα της χώρας και τους τελευταίους μήνες έχει θέσει ξανά υπό τον έλεγχό της το περισσότερο μέρος της ανατολικής ερήμου που είχε καταλάβει το Ισλαμικό Κράτος.

Πριν λίγες μόνο μέρες η Μπουτάινα Σαμπάν, ανώτερη σύμβουλος του Bashar el Assad, δήλωσε ότι η συριακή κυβέρνηση θα πολεμήσει οποιαδήποτε δύναμη, ακόμη και εκείνες που φέρουν τη στήριξη των ΗΠΑ, στην εκστρατεία της να ανακαταλάβει ολόκληρη την επικράτεια της Συρίας.

 «Είτε είναι οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), είτε το Ισλαμικό Κράτος, είτε οποιαδήποτε άλλη παράνομη ξένη δύναμη στην χώρα… θα πολεμήσουμε και θα εργαστούμε εναντίον αυτών, ώστε η χώρα μας να ελευθερωθεί εντελώς από οποιοδήποτε επιτιθέμενο», τόνισε η Σαμπάν σε συνέντευξη που παραχώρησε στο τηλεοπτικό δίκτυο al-Manar, που ανήκει στη σιιτική ένοπλη οργάνωση του Λιβάνου, Χεζμπολάχ. Η σύμβουλος του σύρου προέδρου επισήμανε ότι οι υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ δυνάμεις  SDF έχουν καταλάβει περιοχές από το Ισλαμικό Κράτος «χωρίς να πολεμήσουν καθόλου», σε μια προφανή κατηγορία της για σύμπραξη των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων με τους τζιχαντιστές. Οι SDF «προσπαθούν να καταλάβουν περιοχές όπου υπάρχει πετρέλαιο… αλλά δεν πρόκειται να πάρουν αυτό που θέλουν», είπε και πρόσθεσε πως τα σχέδια για «διαίρεση» της Συρίας απέτυχαν, χωρίς να επεκταθεί.

Οι καιροί «ου μενετοί» στη Μέση Ανατολή, οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και επιτακτικές. Αν οι πολιτικές του Donald Trump θα ρίξουν βάλσαμο ή χολή στη γωνιά αυτή του πλανήτη θα το δούμε  πολύ σύντομα.-

 

*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι υποστράτηγος ε.α., αρθρογράφος, συγγραφέας. Αποφοίτησε από  τη Σχολή Διοίκησης και Επιτελών του Αμερικανικού Στρατού, και διετέλεσε Διευθυντής πληροφοριών στη Νότια Πτέρυγα του ΝΑΤΟ ( AFSOUTH ).

 

Επικαιρότητα. Η κρίση στη Βόρεια Κορέα και το ρίσκο της εισβολής

Αύγουστος 15, 2017

 

 

 

 

 

 

 

 

Γράφει ο Γιώργος Γκορέζης*

email : ggorezis@yahoo.gr

Web    : ggore.wordpress.com

 

Το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο τις μέρες μας από όλους τους ειδικούς της γεωπολιτικής είναι αν η Αμερική θα τολμήσει να πατήσει το κόκκινο κουμπί για μια θερμή αναμέτρηση με τη Βόρεια Κορέα, αν και όλα τα φαινόμενα δείχνουν ότι η κυβέρνηση Τrump ωθεί τα πράγματα προς αυτή την κατεύθυνση. Από την εποχή της εισβολής στο Ιράκ έχουμε να παρακολουθήσουμε τόσο έντονη ρητορική των ανθρώπων του Τrump, που συνοδεύεται από ψιθύρους των βοηθών του για πιθανή συνδυασμένη επιχείρηση επίγειας δύναμης και με ανοιχτές συζητήσεις για ένα αποφασιστικό πυρηνικό κτύπημα ( preemptive attack ). Μάρτυρες παρόμοιων στρατιωτικών πιέσεων από πλευράς της Αμερικής έχουμε γίνει και στο παρελθόν, αλλά αυτή τη φορά τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Οι κοινές δοκιμές πολέμου (ασκήσεις) των αμερικανικών δυνάμεων με τους Νοτιοκορεάτες αρχίζουν την 21 Αυγ και διαρκούν μέχρι στις 31 του ίδιου μήνα, ενώ ο στρατηγός Joe Dunford, πρόεδρος των αρχηγών επιτελείων των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, στην επίσκεψη του για διαβουλεύσεις με τη πολιτική ηγεσία της Νότιας Κορέας δήλωσε στις 14 Αυγ : Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει έτοιμες τις στρατ. λύσεις, σε περίπτωση που η διπλωματία σχετικά με τη Βόρεια Κορέα δεν ευοδωθεί.  

Μόνο που στη περίπτωση αυτή , όπως βέβαια έγινε και με τη Συρία, μια απλή φαινομενικά σύγκρουση ανοίγει τους ασκούς του Αιόλου για ευρύτερες γεωπολιτικές εντάσεις και εξελίξεις στην περιοχή. Με τον πρώην υπουργό εξωτερικών Κίσινγκερ να σχολιάζει την προηγούμενη Παρασκευή στην Wall Street Journal : Μια απροειδοποίητη επίθεση από τις ΗΠΑ (preemptive attack) ενέχει το ρίσκο της εμπλοκής πρώτα απ’ όλα της Κίνας, που δεν θα ανεχθεί επεμβάσεις στην περιοχή χωρίς την συγκατάθεση της.

Με πρόεδρο τον Trump ένας τέτοιος πόλεμος βάζει την Αμερική σε μεγάλες περιπέτειες. Εκτός των άλλων οι οικονομικές συνέπειες θα είναι τεράστιες. Παρόλα αυτά ο πόλεμος έχει μεγάλες πιθανότητες να ξεσπάσει, και ένας από τους λόγους είναι ότι ο Τrump εξελέγη με εθνική συντηρητική σημαία, και δεν αισθάνεται την ανάγκη στο εσωτερικό της χώρας να προσθέσει στο προφίλ του χροιά ηγήτορα κόσμου, ικανoύ για global politics. Η ρητορική είναι πάντα πιο ισχυρή στις μάζες των λαών από την πράξη. Και με τον trump στο τιμόνι το κατεστημένο στην Αμερική θα είναι ευτυχές να επιδιώκει πράξεις που μέχρι τώρα εθεωρούντο ταμπού.    

Τα πράγματα σήμερα έφθασαν σε τέτοιο σημείο που οι διεθνείς αναλυτές διερωτώνται αν ήδη η Αμερικανική  ναυτική δύναμη κρούσεως οδεύει προς τη Βόρεια Κορέα. Μια παρουσία που θα μπορούσε μόνο να αυξήσει την ένταση στη περιοχή, και όχι να αποτελέσει καταλύτη για διευθέτηση του προβλήματος. Αλλά και αν υπό τις παρούσες συνθήκες ο πόλεμος είναι αναπόφευκτος, και ο μοναδικός σκοπός που τέθηκε είναι, και φαίνεται πως είναι μόνο η νίκη,  υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι δύσκολα θα μπορούσε  αυτή η νίκη να κερδηθεί.

Και πρώτα απ’ όλα ας εξετάσουμε το παράγοντα της αντιαεροπορικής άμυνας της Βόρειας Κορέας.

Οι Βορειοκορεάτες έμαθαν πολλά για την στρατηγική των Αμερικανικών μαζικών αεροπορικών βομβαρδισμών και είναι έτοιμοι να τους αντιμετωπίσουν. Αλλά και οι αμερικανοί στρατιωτικοί σχεδιαστές γνωρίζουν κάλλιστα ότι μόνοι τους οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί δεν φέρουν πρακτικό αποτέλεσμα. Μπορεί στο παρελθόν να είχαμε θετικά αποτελέσματα με κατευθυνόμενα με λέιζερ βλήματα και άλλους μαζικούς βομβαρδισμούς στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, αλλά δεν περιμένουν το ίδιο στη περίπτωση της Βόρειας Κορέας.

Η Βόρεια Κορέα είναι βέβαια οικονομικά αδύναμη, αλλά διαθέτει δική της στρατιωτική βιομηχανική περιοχή που κατασκευάζει μεγάλο μέρος του εξοπλισμού της, μεταξύ αυτών αντιαεροπορικά βλήματα και συστήματα ραντάρ. Η αεροπορική της δύναμη είναι απαρχαιωμένη, αλλά η αντιαεροπορική της άμυνα αρκετά προχωρημένη, καθώς τη συμφέρει οικονομικά η κατασκευή αντιαεροπορικών μέσων  που μπορούν να εξουδετερώσουν σύγχρονες αεροπορικές δυνάμεις και ισχυρές ναυτικές μονάδες.

Η Βόρεια Κορέα χρησιμοποιεί ένα εγχώριο σύστημα βλημάτων επιφανείας-αέρος (surfacetoair missile, SAM) που ονομάζεται ΚΝ-06 που έχει ανάλογες δυνατότητες με τα ρωσικά συστήματα SAM. Επίσης χρησιμοποιεί τεράστιους αριθμούς φορητών συστημάτων αντιαεροπορικής αμύνης εναντίον αεροπλάνων και ελικοπτέρων χαμηλής πτήσης, όπως και πυκνή διάταξη αντιαεροπορικού πυροβολικού. Για ενέργειες μεγαλύτερες εμβέλειας τελευταία δοκίμασε πυραύλους μέσου βεληνεκούς ( intermediate range missiles ). ( πρόσφατα ο επίσημος ραδιοφωνικός σταθμός προανήγγειλε την χρήση τεσσάρων απ’ αυτούς εναντίον της αμερικανικής βάσης- κλειδί στο νησί Guam-αν και τη 15 Αυγ ο  πρόεδρος της χώρας εμφανίστηκε να αναστέλλει τα σχέδια αυτά).  Όλα αυτά δείχνουν ότι η χρήση επίγειων δυνάμεων είναι ο μόνος τρόπος αποτελεσματικής επίθεσης στη Βόρεια Κορέα, διότι έτσι θα δοθεί χώρος στις αεροπορικές δυνάμεις να κτυπήσουν στόχους στο εσωτερικό.  

Οι υπόγειες βάσεις και υποδομές στη Βόρεια Κορέα είναι ένας άλλος παράγοντας που πρέπει να σταθμισθεί και αντιμετωπισθεί. Το πεντάγωνο εκτιμά να υπάρχουν τουλάχιστον 6000 έως 8000 υπόγειες στρατιωτικές υποδομές, και νέες βάσεις ανακαλύπτονται με τον καιρό. Έχουν επίσης υπολογισθεί τουλάχιστον 84 μεγάλες στοές (τούνελ) στα όρη στα νότια σύνορα, που έγιναν για να διευκολύνουν την άμεση εισβολή στη Νότια Κορέα. Μόνο 4 από αυτά τα τούνελ έχουν ανευρεθεί και μπλοκαρισθεί από τη Νότια Κορέα. Για το στρατό της Δύσης αυτές οι βάσεις αποτελούν τον μεγάλο πονοκέφαλο στη σχεδίαση επιχειρήσεων. Και η κατάκτηση τους δεν γίνεται από αεροπορική δύναμη, αλλά από αγώνα σκληροτράχηλων δυνάμεων επιφανείας.

Σε ότι αφορά το δυναμικό των δυνάμεων ξηράς της Βόρειας Κορέας το υπουργείο αμύνης των ΗΠΑ έχει υπολογίσει τη δύναμη τους στις 950.000 περίπου, και σε 8 εκατομμύρια την εφεδρεία. Σε αυτούς πρέπει να προσθέσουμε 200.000 μέλη παραστρατιωτικής δύναμης με σκληροτράχηλους κομμουνιστές.  Η επίσημη εφημερίδα της Βόρειας Κορέας, απαντώντας σε μία πρόσφατη δήλωση-πρόκληση του Τrump ανέφερε ότι μετά τις αμερικανικές προκλήσεις 3,5 εκατομμύρια εθελοντές ζήτησαν να εγγραφούν στη δύναμη του λαϊκού στρατού της Βόρειας Κορέας.

Αφότου η εισβολή είναι η μόνη οδός για την αλλαγή του καθεστώτος στην Βόρεια Κορέα, οι δυνάμεις των Αμερικανών αναμένεται να εμπλακούν σ΄ένα ατέλειωτο ανταρτοπόλεμο ορεινού αγώνα με περιορισμένη αεροπορική υποστήριξη. Και σ΄ ένα πόλεμο τριβής περισσότερο παρά αντιπαράθεσης υψηλής τεχνολογίας, η νίκη των αμερικανικών δυνάμεων φαίνεται να ξεθωριάζει.

Για τα πυρηνικά όπλα η άποψη των δυτικών στρατιωτικών αναλυτών είναι ότι η Βόρεια Κορέα δεν θα προσπαθήσει ποτέ να χρησιμοποιήσει πρώτη τα πυρηνικά της όπλα, επειδή η απάντηση του ισχυρού αμερικανικού οπλοστασίου θα είναι άμεση και ολέθρια. Αλλά στην περίπτωση αμερικανικής στρατιωτικής εισβολής ο ρόλος των πυρηνικών όπλων και η έννοια τους αντιστρέφεται, επειδή η πρώτη χρήση τους ευνοεί την  Pyongyang. Δεδομένης της μεγάλης συγκέντρωσης δυνάμεων εισβολής στην περιοχή, η απάντηση με πυρηνικά από τους Αμερικανούς καθίσταται απαγορευτική, διότι θα πρέπει να προηγηθεί, πριν από τη χρήση τους, απόσυρση των δυνάμεων τους από το μέτωπο. Και σ’ αυτήν την περίπτωση δίνουν την δυνατότητα στους Βορειοκορεάτες να καταστρέψουν με μια πυρηνική απάντηση τον αμερικανικό στόλο, η να εξουδετερώσουν ζωτική στρατιωτική βάση στην περιοχή.

Από την στιγμή λοιπόν που αναπτύσσονται δυνάμεις εισβολής στην περιοχή η χρήση πυρηνικών ευνοεί την Βόρεια Κορέα, εκεί που προηγουμένως ποτέ δεν θα ήταν χρήσιμη γι’ αυτούς μια τέτοια χρήση. Να γιατί η ρητορική που αναπτύσσεται τελευταία από αμερικανούς επισήμους για αποφασιστική πρώτη χρήση πυρηνικών (preemptive attack) είναι απερίσκεπτη ανοησία.   

Αντίθετα η εισβολή στη Βόρεια Κορέα ανοίγει τις πόρτες για κάθε είδους κρίσεις στην παγκόσμια σκακιέρα. Θα είμαστε αφελείς, για παράδειγμα, να πιστεύουμε ότι ο αμερικανικός στρατός στην επιχείρηση εισβολής θα σεβασθεί τους περιορισμούς του κινεζικού εναερίου και θαλάσσιου χώρου, ή ότι οι Κινέζοι θα ανεχθούν επεμβάσεις στην περιοχή χωρίς την συγκατάθεση τους. Και αυτό σημαίνει ότι η μελλοντική κρίση μεταξύ των δύο χωρών μπορεί να είναι σχεδιασμένη. Όλοι γίναμε μάρτυρες τελευταία των προκλητικών δηλώσεων Trump για έλεγχο του Κινέζικου εμπορίου, και το τελευταίο αυτό, όταν συμβαίνει την συγκεκριμένη στιγμή, ρίχνει μπόλικο λάδι στη φωτιά.

Εξ’ άλλου ο πόλεμος , ενάντια στην επικρατούσα λαϊκή αντίληψη, ποτέ δεν προωθεί την οικονομία και το εμπόριο. Και οι ΗΠΑ βασίζονται καθ’ ολοκληρία στη χρήση του δολαρίου, σαν παγκόσμιας νομισματικής εφεδρείας. Χωρίς το δολάριο η Αμερική είναι ένα μηδενικό στο νερό, δηλώνουν έγκυροι αμερικανοί αναλυτές. Η Κίνα από την πλευρά της είναι κεντρικός πυλώνας του παγκόσμιου εμπορίου, και αν προκληθεί, θα μπορούσε, με την βοήθεια και άλλων λίγων κρατών, να τινάξει στον αέρα την ισχύ του δολαρίου.

Αλλά υπάρχουν και οι άφρονες, που ανόητα ισχυρίζονται ότι η εισβολή μπορεί να δώσει γρήγορη λύση στο θέμα της Βόρειας Κορέας. Σε δύο το πολύ μήνες τελειώνουμε, λένε. Η αυταπάτη είναι τεράστια. Θυμηθείτε πόσο γρήγορη και εύκολη θεωρούσαν στο παρελθόν οι ίδιοι αυτοί τη λύση στο θέμα του Αφγανιστάν και του Ιράκ. Αλλά επιτέλους ας συνετιστούν. Στο κάτω-κάτω της γραφής είναι λίγα, ή μάλλον τίποτε που θα μπορούν να κερδίσουν οι Αμερικανοί από αυτήν την σύγκρουση.-

 

Πηγές:

BBC Wordlnews/TVbroadcasting,Skynews/TVboadcasting,Foxnews

-Washington post/newspaper, wall street journal/newspaper

-Time/magazine-European edition

-Ron don Sinmun/North Korea’s newspaper

-The Economic End Game Explained/by Brandon Smith

-US remains poised to attack North Korea/by Peter Symonds

-What a war with North Korea would probably look like/by B. Smith

-South Korea to Trump-Caligula : Do not launch war/by Will Kirby

 

*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι υποστράτηγος ε.α., αρθρογράφος, συγγραφέας.  Aποφοίτησε από τη Σχολή Διοικήσεως και Επιτελών του Αμερικανικού Στρατού (US ArmyCommand and General Staff College) .-

Επετειακό. Η Μάχη της Μενίνας ( 17 και 18 Αυγ 1944 )

Αύγουστος 10, 2017

 

 

 

 

 

 

 

 

Γράφει : Ο Γιώργος Γκορέζης

e-mail : ggorezis@yahoo.gr

weblog : ggore.wordpress.com

 

Τους θερινούς μήνες του 1944 διεξήχθησαν επιχειρήσεις από τη Χ Μεραρχία των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών ( ΕΟΕΑ ) στη περιοχή Παραμυθίας – Μαργαριτίου – Μαζαρακιάς για την απελευθέρωση της περιοχής από τους Γερμανούς και τους Μουσουλμάνους Τσάμηδες. Η Μάχη της Μενίνας την 17 και 18 Αυγ 1944 εντάσσεται στο πλαίσιο των επιχειρήσεων αυτών.

Τη νύχτα της 16 προς 17 Ιουνίου 1944 το ΙΙ/16 Τάγμα ανταρτών, με διοικητή τον Λοχαγό Κ. Ζιώγα, κινήθηκε με διαταγή της Χ Μεραρχίας για τη κατάληψη της πόλης της Παραμυθιάς. Ο διοικητής της Μεραρχίας Συνταγματάρχης Β. Καμάρας, που επιθυμούσε αποφυγή αντιποίνων κατά των Μουσουλμάνων Τσάμηδων που συνέπρατταν με τους Γερμανούς, διέταξε τους Λόχους ανταρτών Ποπόβου και Ελευθεροχωρίου ( οπλαρχηγός ο δικηγόρος Στρουγγάρης Ελευθ. από την Παραμυθιά, του οποίου ο αδελφός είχε εκτελεσθεί με τους 49 προκρίτους της πόλης από τους Γερμανοτσάμηδες ), να μη λάβουν μέρος στις επιχειρήσεις για την κατάληψη της πόλης. Οι λόχοι υπήγοντο στο Ι ανεξάρτητο Τάγμα υπό τον καθηγητή γυμναστικής Αντ. Σούζη, επίσης από την Παραμυθιά.

Παρά ταύτα αυτοί από τις νυχτερινές ώρες της προτεραίας είχαν πλησιάσει τη Παραμυθιά, αντήλλαξαν μερικούς πυροβολισμούς με όσους εκ των Γερμανοτσάμηδων προέβαλλαν αντίσταση και κατέλαβαν την πόλη. Την πρωία εισέρχεται στην Παραμυθιά και το ΙΙ/16 Τάγμα, την 28η Ιουνίου αφίχθηκε ο διοικητής του Συντάγματος Ταγματάρχης Κρανιάς Αρ. και την 30η Ιουνίου ο διοικητής της Χ Μεραρχίας Συνταγματάρχης Β. Καμάρας.

Τη 30 Ιουνίου οι δυνάμεις των ΕΟΕΑ ( ΙΙ/16 Τάγμα ) πέτυχαν περιφανή νίκη κατά των Γερμανοτσάμηδων στη μάχη των Αγίων Θεοδώρων, έξω από τη Παραμυθιά. Ακολούθησαν από 4 μέχρι 11 Αυγούστου επιχειρήσεις εκκαθάρισης της περιοχής από το ίδιο ανωτέρω Τάγμα, οι αντάρτες του οποίου, όπως και του Συντάγματος, κατήγοντο όλοι από τη περιοχή, και έπνεαν μένεα κατά των μυσαρών τούτων σφαγέων του ελληνισμού. Αντικειμενικός σκοπός των επιχειρήσεων ήταν ο έλεγχος της αμαξιτής οδού Ηγουμενίτσας – Ιωαννίνων, που επετεύχθη με τη κατάληψη των υψωμάτων εκατέρωθεν του χωρίου Κορύτιανη, παρά τις λυσσώδεις αντεπιθέσεις των Μουσουλμάνων Τσάμηδων που εξορμούσαν από τα χωριά Δράμεση και Ρίζιανη. Επετεύχθη επίσης η περίσχεση του οδικού κόμβου της Μενίνας, που αποτελούσε βάση για τις επιχειρήσεις των Γερμανοτσάμηδων.

Την 6η Αυγούστου αφίχθη στη Παραμυθιά το 3/40 Σύνταγμα με διοικητή τον Αντισυνταγματάρχη Γ. Αγόρο και τέθηκε υπό διοίκηση της Χ Μεραρχίας. Παρά τη Χ Μεραρχία είχε αφιχθεί στη Παραμυθιά, μετά τη Μάχη των Αγίων Θεοδώρων, μόνιμη αντιπροσωπία της συμμαχικής αποστολής από τους αμερικανούς λοχαγούς Άντερσον και Ρότζερς, το λοχαγό Τζων και τον άγγλο υπολοχαγό Ντέϊβ.

Από τις 10 Αυγούστου 1944 οι Μουσουλμάνοι Τσάμηδες άρχισαν να συμπτύσσονται στη περιοχή Φιλιατών και ελληνοαλβανικών συνόρων, τμήματα δε αυτών είχαν παραμείνει στην Ηγουμενίτσα και Μενίνα, με τις Γερμανικές δυνάμεις της περιοχής. Το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής ( Σ.Μ.Α. ) διέταξε τη κατάληψη του οδικού κόμβου της Μενίνας, τον οποίο επερασπίζετο Γερμανικό Τάγμα και αριθμός Μουσουλμάνων Τσάμηδων.

Το χωριό Μενίνα είχε άρτια αμυντική οργάνωση, με δύο πυροβόλα και αρκετό αριθμό πολυβόλων θέσεως. Υπήρχαν επίσης στο χωριό αυτό προωθημένες αποθήκες τροφίμων και πυρομαχικών και πολλά μεταφορικά αυτοκίνητα. Η Μενίνα αποτελούσε προωθημένη μικρή βάση εφοδιασμού για τις επιχειρήσεις των Γερμανοτσάμηδων στη περιοχή Παραμυθιάς- Σουλίου-Φαναρίου-Μαζαρακιάς.  Καταλαμβανόμενης της Μενίνας απεκλείοντο οι Γερμανοί στην Ηγουμενίτσα και τις Φιλιάτες, και καμία κίνηση προς την Παραμυθιά και τη Πρέβεζα δεν θα ήταν δυνατή. Ήταν λοιπόν ζωτική θέση για τους Γερμανούς.

Την επίθεση κατά της Μενίνας διηύθυνε η Χ Μεραρχία των ΕΟΕΑ υπό τον Συνταγματάρχη Β. Καμάρα, που διέθετε το 3/40 Σύνταγμα του Αντισυνταγματάρχου Αγόρου Γ. δυνάμεως 750 ανδρών και το 16 Σύνταγμα του Αντισυνταγματάρχου Κρανιά Αρ. δυνάμεως 350 ανδρών.

Το 3/40 Σύνταγμα κατά τη μάχη της Μενίνας περιελάμβανε : Διοίκηση με διοικητή τον Αντισυνταγματάρχη Γ. Αγόρο και υποδιοικητή τον Επίλαρχο Δ. Γεωργιάδη, το Ι Τάγμα ( διοικητής Ταγματάρχης Οικονομόπουλος, διοικητές Λόχων Υπολοχαγός Χονδρός, Υπολοχαγός Φωτάκης ), το ΙΙ Τάγμα ( διοικητής Επίλαρχος Μπασαράκος, διοικητές Λόχων Υπίλαρχος Μητρόπουλος, Υπίλαρχος Φραντζέσκαρος ), το ΙΙΙ Τάγμα ( διοικητής Επίλαρχος Κατσαδήμας, διοικητές Λόχων Ίλαρχος Χαρβαλάκης, Λοχαγός Ρωμανός ), και το Ταγμα Οπλομηχανημάτων ( διοικητής Ταγματάρχης Παπαζώης, διοικητές Λόχου Πολυβόλων Υπίλαρχος Περεπές, Λόχου Όλμων Υπολοχαγός Μώρος ).

Η μάχη άρχισε την 0500 ω της 17ης Αυγούστου και ο αγώνας ήταν σκληρός, καθόσον οι Γερμανοί αμύνονται από τις πλέον οχυρές θέσεις τους. Προσπάθειες γερμανικών ενισχύσεων από την οδό Ιωαννίνων-Ηγουμενίτσας και Ηγουμενίτσας-Ιωαννίνων αποτυγχάνουν, διότι οι κατευθύνσεις αυτές φράσσονται από Λόχους των Ιλάρχων Μητρόπουλου και Φραντζέσκαρου αντίστοιχα. Η κατεύθυνση Φιλιατών καλύπτεται από τον Ανχη Κάτσιο.

Τις απογευματινές ώρες ο αγώνας είναι κρίσιμος. Το Ι Τάγμα του 3/40 Συντάγματος καθηλώνεται στη πεδινή περιοχή της Μενίνας, 100 μέτρα από τις οχυρές θέσεις των Γερμανών. Οι απώλειες του Τάγματος είναι σοβαρές, αλλά οι διοικητές των Λόχων πρώτης γραμμής Υπολοχαγός Χονδρός και Υπολοχαγός Φωτάκης επιδεικνύουν απαράμιλλο ηρωισμό και ελέγχουν τη κατάσταση. Ο Υπολοχαγός Χονδρός τραυματίζεται σοβαρά, φέρων πέντε τραύματα από θραύσματα όλμων, αλλά δεν δέχεται να αποσυρθεί της θέσεως του.

Το 16 Σύνταγμα ομοίως έχει καθηλωθεί. Με την έλευση του σκότους η κατάσταση εξακολουθεί κρίσιμη. Οι άγγλοι αξιωματικοί που παρακολουθούν τα επιτιθέμενα τμήματα θεωρούν τη μάχη απολεσθείσα.

Τη πρώτη μέρα συνελήφθησαν 50 Γερμανοί αιχμάλωτοι. Το πρωι της ημέρας αυτής έπεσε επί του πεδίου της μάχης ο Ταγματάρχης Ουάλας, μαχόμενος μεταξύ των ακροβολιστών.

 Την επόμενη ημέρα, 18 Αυγούστου, το ΙΙΙ Τάγμα του 3/40 Συντάγματος ( Επίλαρχος Κατσαδήμας ) έλαβε διαταγή και κινήθηκε κατά του οχυρού συγκροτήματος των οικημάτων όπου ημύνοντο σθεναρά οι Γερμανοί. Το Τάγμα επιτέθηκε με τους Λόχους κατά βάθος, λόγω του στενού μετώπου, και με επικεφαλής τον ιερό Λόχο του Συντάγματος, υπό τον Ίλαρχο Χαρβαλάκη, με διμοιρίτες τον Υπίλαρχο Σούτσο και τον Ανθυπολοχαγό Τρίμπο.

Την 10.00ω οι αντάρτες ευρίσκονται 50 μέτρα από των οχυρών των Γερμανών, και λόγω των δραστικών πυρών των τελευταίων η περαιτέρω κίνηση καθίσταται αδύνατη. Στο μεταξύ πίπτει νεκρός ο διμοιρίτης Ανθυπολοχαγός Τρίμπος και τραυματίζεται ο Υπολοχαγός Σούτσος. Την ίδια ώρα 7 Γερμανικά αυτοκίνητα κατόρθωσαν να διέλθουν την οδό που κατείχετο από Λόχο του Συντάγματος και κινούνται την πλέον κρίσιμη στιγμή προς Μενίνα.

Την 1100 ω προωθείται το μοναδικό αντιαρματικό πυροβόλο ( γερμανικό λάφυρο ) σε κατάλληλη θέση για να βάλει κατά των οχυρών των Γερμανών από μικρή απόσταση, λόγω της εγγύτητας των ημετέρων τμημάτων. Ο αγώνας συνεχίζεται με αμείωτη ένταση μέχρι την 1500 ω, οπότε 47 Γερμανοί εξήλθαν των οχυρών και παρεδίδοντο, αφού όλοι ήταν τραυματισμένοι. Την ίδια ώρα ο Ιερός Λόχος γίνεται κύριος της οχυρής αυτής θέσεως. Από αυτή τη στιγμή παύει κάθε αντίσταση των Γερμανών. Και τις δύο ημέρες πολέμησαν γενναιότατα.

Οι απώλειες των Γερμανών ανήλθαν : σε 101 αιχμαλώτους, 112 Γερμανούς νεκρούς και 35 νεκρούς Μουσουλμάνους Τσάμηδες.

Οι δικές μας απώλειες ανήλθαν σε : 18 νεκρούς αξιωματικούς και οπλίτες και 27 τραυματίες αξιωματικούς και οπλίτες του 3/40 Συντάγματος, 15 εκτός μάχης του 16 Συντάγματος και 1 Άγγλος ( Ταγματάρχης Ουάλας ) νεκρός.

Η μάχη της Μενίνας είναι για τη πατρίδα μας μια από τις πιο λαμπρές σελίδες δόξας και ηρωισμού.- 

* Ο Γιώργος Γκορέζης είναι υποστράτηγος ε.α., αρθρογράφος, συγγραφέας. Διετέλεσε πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Στρατιωτικής Ιστορίας. 

Βοηθήματα :

– « Αρχεία Εθνικής Αντίστασης 1941-45 » έκδοση ΓΕΣ 1998, με την επιμέλεια επιτροπής Ανωτάτων Αξιωματικών, πρόεδρος ο Υποστράτηγος Γ. Γκορέζης.

– « Η Εθνική Αντίσταση 1941-45 »,Υποστράτηγος Γεώργιος Γκορέζης, Εκδόσεις Δωδώνη, 1999.

– « Πολεμική Έκθεση Δράσης 3/40 Σ.Ε.»,  Αντισυνταγματάρχης Γ. Αγόρος, Διοικητής Συντάγματος.

– « Πολεμική Έκθεση Δράσης  ΙΙ/16 Τάγματος», Αντισυνταγματάρχης Κ. Ζιώγας, Διοικητής Τάγματος. 

 

 

 

 

 

Επετειακό. Η συνέχιση των αγώνων των Σουλιωτών για την ανεξαρτησία. Ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη.

Αύγουστος 2, 2017

 

 

 

 

 

 

Γράφει : Ο Γιώργος Γκορέζης

e-mail  : ggorezis@yahoo.gr

web      : ggore.wordpress.com

 

Ο Μουσταή με το αμέτρητο ασκέρι του στα μέσα Ιουλίου 1823 έφτασε στα Τρίκαλα. Από κει ξεκίνησε να ξεκαθαρίσει τον Ασπροπόταμο και τα Άγραφα. Ήταν τέλος Ιουλίου όταν έφτασε στο Καρπενήσι. Ο ίδιος έμεινε με το επιτελείο του σε ένα πύργο που είχε χτίσει εκεί ο Αλής για να παραθερίζει, ενώ το ασκέρι του απλώθηκε στο Λειβαδάκι, στα Πλατάνια και το Κεφαλόβρυσο.

Οι Σουλιώτες παρακολουθούσαν με μεγάλη προσοχή τις κινήσεις του Μουσταή πασά. Ο Μάρκος έπιασε το Μικρό χωριό και οι Τζαβελαίοι το Μεγάλο. Το σχέδιο με το οποίο αποφάσισαν να κτυπήσουν τους τουρκαλβανούς ήταν τολμηρό, και το μόνο που θα μπορούσε να πετύχει ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Θα επιχειρούσαν νυχτερινή έφοδο μέσα στο ορδί των πασάδων και θα τους ξάφνιαζαν. Το εγχείρημα ήταν δύσκολο και επικίνδυνο. Και για αυτό χρειάζονταν νωπές πληροφορίες για την κατάσταση στο εχθρικό στρατόπεδο, που ανέλαβαν να συλλέξουν ο Τούσας Μπότσαρης, ο Θανάσης Κουτσονίκας και ο Γιάννης Μπαϊρακτάρης. Θαρρετά γύρισαν όλη τη νύχτα της 7ης Ιουλίου και το πρωινό της 8ης Ιουλίου το εχθρικό στρατόπεδο, συλλέγοντας πληροφορίες. Την άλλη μέρα οριστικοποιήθηκε το σχέδιο με βάση τις πληροφορίες αυτές, και προέβλεπε οι ελληνικές δυνάμεις να ριχτούν την ίδια νύχτα στο τουρκικό ορδί και να προσπαθήσουν να πιάσουν ή να σκοτώσουν τους αρχηγούς. Ο Τζαβέλας θα χτυπούσε τους εχθρούς στα Πλατάνια και θα δυσκόλευε κάθε απόπειρα βοήθειας του τουρκικού στρατοπέδου.

Την 9η Αυγούστου ο Μάρκος με 450 σουλιώτες ενήργησε νυκτερινή καταδρομική επίθεση στο εχθρικό στρατόπεδο Κεφαλόβρυσου στο Καρπενήσι, όπου πριν από δέκα λεπτά είχαν στρατοπεδεύσει 5000 πεζοί και ιππείς υπό τον Τζελαλεντίν μπέη. Ταυτόχρονα άλλοι 800 Σουλιώτες υπό την αρχηγία του Κίτσου Τζαβέλα προσέβαλαν τη θέση Πλατάνια.

Ατρόμητος ο Μάρκος πηδά στην πρώτη σκηνή που βρέθηκε μπροστά του. Καθώς την ανοίγει βρίσκεται μπροστά στον τουρκαλβανό αρχηγό Άγο Βασιάρη που μόλις είχε ξυπνήσει και τον κοιτούσε σαστισμένος. Με τον Βασιάρη είχε παλιά γνωριμία ο Μάρκος, από τότε που υπηρετούσαν μαζί στην αυλή του Αλή Πασά. Τον αιχμαλωτίζει και τον παραδίνει στα παλικάρια του.

Μέσα στη σύγχυση και τον πανικό που επακολούθησε οι τούρκοι έχασαν περί τους 800 μαχητές νεκρούς, αλλά δυστυχώς εφονεύθη από τούρκικο βόλι ο στρατηγός Μάρκος Μπότσαρης. Νικητές γύρισαν στη βάση τους οι Σουλιώτες, αλλά και πολύ λυπημένοι για το χαμό του αγαπημένου τους αρχηγού. Χίλιοι πεντακόσιοι ήταν οι σκοτωμένοι του εχθρού, και πολλές εκατοντάδες οι πληγωμένοι. Από τους Σουλιώτες σκοτώθηκαν εξήντα, ενώ σαράντα δύο λαβωμένοι μεταφέρθηκαν στις πλάτες των συντρόφων τους. Αμέτρητα ήταν τα λάφυρα. Χίλια εξακόσια τυφέκια, χίλιες οκτακόσιες πιστόλες, τέσσερα μπαϊράκια, τριακόσια σπαθιά, χίλια διακόσια άλογα και πολλές εκατοντάδες μουλάρια

Τίποτε όμως δεν μπορούσε να ισοφαρίσει τη μεγάλη ζημιά , το χαμό του ηρωικού αρχηγού. Ο χαμός του Μάρκου αποτέλεσε πραγματική εθνική συμφορά. Το επόμενο πρωινό, στις 10 Αυγούστου 1823, μια πένθιμη Σουλιώτικη φάλαγγα έφθασε στο Μεσολόγγι. Προηγείτο ο Τούσας Μπότσαρης,που μετέφερε στις πλάτες το άτυχο σώμα του Μάρκου. Λίγο πριν μπει στην πόλη, έφτασε απεσταλμένος της αδελφής του Μάρως, για να μεταφερθεί στο σπίτι της ο νεκρός. Εκεί, τον έπλυναν, τον λαμπροστόλισαν, και τον θρήνησαν με αυτοσχέδια μοιρολόγια, με τα οποία επαινούσαν την παλικαριά και την ανδρεία του.

Σε λίγη ώρα ξεκινούσε η κηδεία από το σπίτι της Μάρως για την εκκλησία της Μητρόπολης. Η διάταξη της νεκρικής πομπής θύμιζε εικόνες από τα ηρωικά έπη του Ομήρου. Μπροστά πήγαιναν οι αιχμάλωτοι τούρκοι με δεμένα τα χέρια. Ύστερα τα άλογα των μπέηδων και των πασάδων με τα χρυσοπλουμισμένα χράμια, και πίσω τους σκυμμένα προς τη Γη τα τούρκικα μπαϊράκια. Ακολουθούσε ο κλήρος της περιοχής με επικεφαλής τον Αρχιεπίσκοπο. Ύστερα θλιμμένοι οι σύντροφοι του έφεραν στους ώμους το φέρετρο, και δίπλα του η αδελφή, οι συγγενείς, οι επίσημοι, και χιλιάδες ο λαός. Και η θλιβερή κηδεία έκλινε με δύο χιλιάδες αλογομούλαρα φορτωμένα με τα όπλα και τα άλλα λάφυρα που είχαν αποκομίσει από το τουρκικό στρατόπεδο. Πραγματική εικόνα θριάμβου. Μόνο που ο θριαμβευτής ήρωας δεν έμπαινε στην πόλη για να δοξαστεί, αλλά για να ταφεί.

Τάφηκε δίπλα στον Κυριακούλη Μαυρομιχάλη, εκεί που σήμερα βρίσκεται «ο κήπος των ηρώων». Και όταν τον κατέβαζαν στον τάφο, τα κανόνια από τις ντάπιες του Μεσολογγίου τον αποχαιρετούσαν με τριάντα τρεις κανονιές, όσα και τα χρόνια της ζωής του.

Μετά τον θάνατο του Μάρκου Μπότσαρη αρχηγός ανέλαβε ο Ζυγούρης Λάμπρου Τζαβέλας, που παρά την ηλικία του ήθελε να δείξει ανάλογη μ’ αυτόν ευψυχία. Μετά τη μάχη του Κεφαλόβρυσου, έπιασε θέσεις και περίμενε τον εχθρό στο ύψ Καλιακούδα, 4 ώρες νότια του Καρπενησίου. Οι Σουλιώτες ενισχύθηκαν και με άλλους έλληνες μαχητές, και η συνολική δύναμη ανήρχετο στους 2500 άνδρες. Η αμυντική θέση Καλιακούδα ήταν ισχυρότατη και απόρθητη, και άντεξε σε επανειλημμένες επιθέσεις των τούρκων. Δυστυχώς 400 τούρκοι διάβηκαν στο νότιο μέρος της διάταξης αφύλακτο μονοπάτι και βρέθηκαν στα νώτα των Ελλήνων. Την 28-8-1823 έγινε άγρια συμπλοκή σώμα με σώμα, στην οποία έπεσε ενδόξως ο Ζυγούρης Λάμπρου Τζαβέλας με 150 παλικάρια.

Ο δρόμος για το Μεσολόγγι ήταν πλέον ανοικτός για τον εχθρό, που επιχειρεί την Β΄ πολιορκία του Μεσολογγίου ( Μέσα Σεπτεμβρίου – τέλη Νοεμβρίου 1823 ). Το Μεσολόγγι όμως άντεξε και πάλι τις επιθέσεις, που τώρα γινόταν με ενωμένες τις δυνάμεις του Μουσταφά πασά με αυτές του Ομέρ Βρυώνη, που είχε εν τω μεταξύ καταφθάσει από την Άρτα.

Τις σοβαρότατες δυσχέρειες που αντιμετώπιζαν οι Σουλιώτες του Μεσολογγίου από την έλλειψη τροφών και χρημάτων ήλθε να μετριάσει η παρέμβαση του Λόρδου Βύρωνα, που άφησε την τελευταία του πνοή την άνοιξη του 1824, βαθιά θλιμμένος από τις κομματικές διαιρέσεις των αγωνιστών, τις υπερβολικές οικονομικές απαιτήσεις, τις αταξίες των Σουλιωτών και την εν γένει χαλαρότητα. Τα γεγονότα αυτά δεν επέτρεψαν την υποκίνηση νέας επαναστατικής αναταραχής στην Ήπειρο, όπως επεδίωκε ο Αθαν. Ψαλίδας.

 

Πηγή: Web : ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΚΟΡΕΖΗΣ – Ο ΚΙΤΣΟΣ ΤΖΑΒΕΛΑΣ

 

* Ο Γιώργος Γκορέζης είναι υποστράτηγος ε.α., αρθρογράφος, συγγραφέας. Διετέλεσε πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Στρατιωτικής Ιστορίας.-

 

 

 

 

Η σύγκρουση των θεσπρωτών ανταρτών με τους γερμανοτσάμηδες. Μάχη των Αγίων Θεοδώρων ( 30 Ιουν 1944 )

Ιουνίου 25, 2017

 

 

 

 

 

 

 

Γράφει : O Γιώργος  Γκορέζης*

e-mail  : ggorezis@yahoo.gr

web     : ggore.wordpress.com

 

Στις αρχές του θέρους 1944 η κατάσταση στη Θεσπρωτία μεταβάλλεται. Οι Εθνικές Ομάδες Ελλήνων Ανταρτών ( Ε.Ο.Ε.Α. ) του Εθνικού Δημοκρατικού Ελληνικού Συνδέσμου ( ΕΔΕΣ) την 27η Ιουνίου 1944 καταλαμβάνουν την Παραμυθιά και την 29η Ιουνίου ανακαταλαμβάνουν την Πάργα.  Τόσο στην Παραμυθιά όσο και στην Πάργα ελήφθησαν μέτρα τιμωρίας των Μουσουλμάνων, που είχαν διαπράξει φόνους και εμπρησμούς και προστασίας των γυναικοπαίδων από την οργή του ελληνικού πληθυσμού – 43 καταδικάστηκαν από το στρατοδικείο σε θάνατο και εκτελέστηκαν-και 600 περίπου γυναικόπαιδα βρήκαν προστασία, διατροφή και περίθαλψη σε χώρο συγκέντρωσης στην Παραμυθιά.

Οι δυνάμεις των ενόπλων Μουσουλμάνων, εκτελώντας διαταγές της Γερμανικής Διοίκησης, εγκατέστησαν γραμμή μάχης σε υψώματα Δυτικά και Βορειοδυτικά της Παραμυθιάς και Βορείως της Πάργας, επιδιδόμενοι σε επιδρομές, ληστείες και φόνους εντός της καταληφθείσης υπό των ανταρτών περιοχής. Προς τούτους απεστάλη προκήρυξη που τους καλεί να παύσουν να συνεργάζονται με τους Γερμανούς και να καταθέσουν τα όπλα, αλλά αυτοί καμία απάντηση δεν έδωκαν.

Πληροφορίες έφεραν τους συνεργαζόμενους με τους Γερμανούς ενόπλους Μουσουλμάνους να ετοιμάζουν επίθεση για την ανακατάληψη της Παραμυθιάς. Για την εξασφάλιση της Πόλης το ΙΙ Τάγμα του 16ου Συντάγματος προωθήθηκε από την 27η Ιουνίου στο Στενό Αγίων Θεοδώρων Σέλιανης, τοποθεσία απέχουσα περί τα 4 χιλιόμετρα από την Παραμυθιά, για να απαγορεύσει την αμαξιτή οδό Μενίνα – Παραμυθιά. Το Τάγμα έλαβε διάταξη με τον 5ο Λόχο υπό τον Εύελπι Χριστόπουλο Χρίστο στα δεξιά, τον 6ο Λόχο υπό τον υπολοχαγό Γριβάκο Πέτρο στα αριστερά ( τοποθεσία ΚΟΚΚΙΝΑ ΧΩΜΑΤΑ ), και τον 2ο Λόχο Μηχανημάτων υπό τον τότε Εύελπι Παναγιωτακόπουλο Γεράσιμο στην Παραμυθιά.

Όλοι οι αντάρτες του Τάγματος κατήγοντο από την περιοχή, και έπνεαν μένεα κατά των Μουσουλμάνων, που θεωρούσαν σφαγείς του ελληνισμού της Θεσπρωτίας. Οι άνδρες του 5ου Λόχου προήρχοντο κυρίως από τα χωριά Προδρόμι, Βέλιανη και Καρυώτι, και οι πλείστοι ήταν παλαίμαχοι αντάρτες του εκ Προδρομίου οπλαρχηγού ( Υπολοχαγού των Ε.Ο.Ε.Α. ) Γεωργίου Κωνσταντίνου (Κώτσιο-Νικόλα ), γενναίου και ατρόμητου πολεμιστή. Ο 6ος Λόχος περιελάμβανε αντάρτες από τα χωριά Ζερβοχώρι ( οπλαρχηγός Κωνσταντίνου ), Αγορά-Χόικα  οπλαρχηγός Φωτο -Λιόλιος ), περιοχή Φαναρίου (οπλαρχηγός Ντούσκος ), Προδρόμι ( οπλαρχηγός Τσίτσος Χρήστος ).

Η επίθεση των ενόπλων Μουσουλμάνων εκδηλώθηκε την 0530 ώρα της 30ης Ιουνίου επί της κατευθύνσεως από Μενίνα προς Αγίους Θεοδώρους. Προηγούντο δύο Γερμανικά αυτοκίνητα έλκοντα ένα Πυροβόλο των 47 και ένα βλητοφόρο πλήρες βλημάτων. Δέκα περίπου αυτοκίνητα πλήρη Γερμανών ( δύναμη 250 περίπου άνδρες ) και 100 περίπου Μουσουλμάνοι , πολλοί έφιπποι, εντοπίστηκαν να αναμένουν στη θέση « Κεφαλόβρυσο », εκεί ακριβώς όπου ο πλάτανος  και η πηγή.

Οι αντάρτες άρχισαν τα πυρά εναντίον του εχθρού από την απόσταση των 300 μέτρων, και οι επί των οχημάτων Γερμανοί κατήλθαν αυτών και άρχισε η μάχη. Οι θέσεις των ανδρών του 6ου Λόχου ήσαν πολύ επισφαλείς, διότι η τοποθεσία ήταν πεδινή και εκτεθειμένη στα πυρά του εχθρού. Παρά ταύτα οι αντάρτες επέδειξαν ευψυχία και εκράτουν τις θέσεις τους. Ενώ οι θέσεις του 5ου Λόχου ήταν πλεονεκτικότερες κατά το δεξιό τους μόνο, όπου και τα βραχώδη προπετάσματα που κάλυπταν τους αντάρτες.

Πλέον της ημίσειας ώρας οι Γερμανοί και Μουσουλμάνοι καθηλώνονται εντός των χανδάκων από τα δραστικά πυρά των ανταρτών, παρά την υπεροχή των πυρών τους, που ενισχύονταν και από πυρά βαρέων όλμων. Βαρύ πολυβόλο του 5ου Λόχου, που είχε ταχθεί στα δεξιά του και εντός σχισμής βράχου, θέριζε ολόκληρη την μεταξύ του έλους και των αντερεισμάτων του υψώματος Ζουμπάνι έκταση στην οποία διεξήγετο η μάχη, και καθιστούσε την προχώρηση του εχθρού αδύνατη. Το πολυβόλο τούτο, λάφυρο των Προδρομιτών ανταρτών από προηγούμενους αγώνες τους με τους Γερμανοιταλούς, χειρίζετο ο αντάρτης Χρίστος Τσίτσος. Προήχθη σε επιλοχία για τον ηρωισμό του κατά τη μάχη αυτή.

Οι Γερμανοί έταξαν τότε εις αγρόν του Νεοχωρίου  Πυροβολαρχία από τέσσερα πυροβόλα και άρχισαν δραστικά πυρά. Επεσήμαναν το πολυβόλο και έβαλαν συνεχώς κατ’ αυτού.

Τα πυρά των ανταρτών ήλθαν να ενισχύσουν δύο όλμοι Ιταλικής προελεύσεως από τον Λόχο μηχανημάτων του Τάγματος, εκ των οποίων μόνο ο ένας κατέστη δυνατό να μεταφερθεί δια των χειρών σε κατάλληλο θέση, στα δεξιά του 5ου Λόχου, ώστε να προσβληθεί η εχθρική πυροβολαρχία. Την στιγμή όμως εκείνη ο διοικητής του Τάγματος εντόπισε από το παρατηρητήριο του φάλαγγα δέκα περίπου Γερμανικών αυτοκινήτων να κινούνται από τη Μενίνα προς Αγίους Θεοδώρους, προς ενίσχυση της μάχης. Τα αυτοκίνητα στάθμευσαν στο πλάτανο στο Κεφαλόβρυσο ( πλάτανος του αράπη ), και οι Γερμανοί άρχισαν να καταλαμβάνουν θέσεις μάχης. Ο διοικητής του Λόχου μηχανημάτων διετάχθη να μεταφέρει τα πυρά του όλμου στον πλάτανο, πράγμα που έγινε με απόλυτη ευστοχία. Μετά από λίγο οι Γερμανοί υποχωρούν ατάκτως και δρομέως επί της αμαξιτής προς Μενίνα.

Ευθύς αμέσως οι 5ος και 6ος Λόχοι εκδηλώνουν επίθεση κατά των υποχωρούντων Γερμανών. Σκηνές άφθαστου ηρωισμού των ανταρτών λαμβάνουν χώρα. Ο 5ος Λόχος συλλαμβάνει αιχμαλώτους και άγεται πολύ πέραν του Κεφαλοβρύσου. Ο 6ος Λόχος προελαύνει παράλληλα του λιμνώδους έλους και επιτίθεται κατά των παρά την Σκουπίτσα Γερμανών, που τρέπονται σε φυγή.

Η μάχη των Αγίων Θεοδώρων ήταν η πρώτη μάχη εκ παρατάξεως σε πεδινή περιοχή που έδωκαν οι ανταρτικές ομάδες. Ο άφθαστος ηρωισμός των εμπειροπολέμων ανδρών του ΙΙ/16 Τάγματος έγραψε σελίδες δόξας και ηρωισμού που έλαμψαν σ’ ολόκληρη την Ελλάδα. Τεράστια η σημασία της , γιατί απέτρεψε τη ανακατάληψη της Παραμυθιάς και ολοκλήρου της περιοχής από τους Γερμανούς και τους συνεργαζόμενους μ’ αυτούς ένοπλους Μουσουλμάνους.

Το Τάγμα είχε ένα νεκρό, τον αντάρτη του 5ου Λόχου Κοντό Σωτήριο, και 5 τραυματίες, τους αντάρτες Σιώχο Παναγιώτη, Παπαδόπουλο Νικόλαο, Δημητρίου Φώτιο, Τάχια Βασίλειο και Σακαντέμη Ιωάννη. Στο Κεφαλόβρυσο, κάτωθεν του πλατάνου, ανευρέθηκαν μετά την λήξη της μάχης 30 Γερμανοί νεκροί. Άλλοι 6 νεκροί Γερμανοί περισυλλέγησαν εκ του λοιπού πεδίου της μάχης. Οι Γερμανοί είχαν και 42 τραυματίες.

Επί του πεδίου της μάχης περισυλλέγησαν υπό των ανταρτών σαν λάφυρα 2 αυτοκίνητα, 1 αντιαρματικό πυροβόλο, 1 βλητοφόρο, 2 ασύρματοι, 5 οπλοπολυβόλα, 10 κτήνη, 35 τυφέκια μάουζερ.-

Βοηθήματα                                                

– « Αρχεία Εθνικής Αντίστασης », Εκδόσεις ΓΕΣ 1998, με την επιμέλεια επιτροπής ανωτάτων αξιωματικών υπό την προεδρία του υποστρατήγου Γ. Γκορέζη.

 – « Εθνική Αντίσταση 1941-45 », Υποστρατήγου Γ. Γκορέζη, 1999, Εκδόσεις Δωδώνη.

 – « Πολεμική Έκθεση Δράσης ΙΙ/16 Τάγματος Ανταρτών », Αντισυνταγματάρχης Κ. Ζιώγας, τότε Διοικητής Τάγματος.

  – « Πολεμική Έκθεση Δράσης Γενικού Αρχηγείου ΕΟΕΑ », Π. Νικολόπουλος, Διευθυντής Γραφείου Επιχειρήσεων.

 

*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι υποστράτηγος ε.α., συγγραφέας. Διετέλεσε πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Στρατιωτικής Ιστορίας. 

 

Η απελευθέρωση της Παραμυθιάς την 27/06/1944 και η «γενοκτονία» των τσάμηδων

Ιουνίου 20, 2017

 

 

 

 

 

 

 

Γράφει : ο Γιώργος Γκορέζης*

e-mail  : ggorezis@yahoo.gr

web     : ggore.wordpress.com

Στη διάρκεια της κατοχής ο λαός της Θεσπρωτίας αντέδρασε δυναμικά κατά του κατακτητή και των Μουσουλμάνων Τσάμηδων. Από την Πάργα μέχρι τα Γιάννενα, και από το Καλαμά μέχρι τη Πρέβεζα σκληροτράχηλοι πολεμιστές, όπως ο Νίκου, ο Γεωργίου, ο Μπαλούμης, ο Τσίτσος, έστησαν τα λημέρια τους και έγιναν ο τιμωρός κάθε προδότη, δολοφόνου, ή εκβιαστή. Θρυλικές έμειναν οι μάχες των ομάδων Νίκου και Μπαλούμη στα υψώματα Σπαθαράτι με Ιταλούς και Μουσουλμάνους Τσάμηδες, στις οποίες οι τελευταίοι κατατροπώθηκαν. Σφοδρές ήταν και λοιπές συγκρούσεις, όπως στις 24 Μαρ 1943 η Μάχη στο Μαντζάρι, στις 21 Μαι 1943 οι μάχες Σκάλας Παραμυθιάς και Σταυρού Σουλίου, τον Αύγουστο1943 οι μάχες του Φαναρίου.

Η κατάσταση από την άνοιξη του 1944 ήταν ανάγκη να μεταβληθεί, προκειμένου να αρχίσουν οι επιχειρήσεις απελευθέρωσης της Θεσπρωτίας. Σοβαρό εμπόδιο για τις επιχειρήσεις εθεωρούντο οι ένοπλοι Μουσουλμάνοι , περί τους 2000 καλώς εξοπλισμένους και οργανωμένους από τους Γερμανούς άνδρες, από τους οποίους και εδιοικούντο. Όλη η παραλιακή ζώνη από τις εκβολές του Αχέροντα μέχρι τα ελληνοαλβανικά σύνορα επετηρείτο και εφυλάσσετο απ΄ αυτούς.

Στη περιοχή επεμβαίνουν οι Εθνικές Ομάδες Ελλήνων Ανταρτών ( Ε.Ο.Ε.Α. ) του Εθνικού Δημοκρατικού Ελληνικού Συνδέσμου ( ΕΔΕΣ). Την 27η Ιουνίου 1944 καταλαμβάνουν την Παραμυθιά και τα Βορείως αυτής υψώματα Αγίων Θεοδώρων, μετά από σκληρή μάχη με γερμανική φρουρά ενισχυμένη με μουσουλμάνους. Την 29η Ιουνίου ανακαταλαμβάνουν και την Πάργα. Μεταξύ των συλληφθέντων αιχμαλώτων πολλοί είχαν διαπράξει φόνους, εμπρησμούς και ληστείες σε βάρος των Ελλήνων, και ήταν νωπή η μνήμη της εκτέλεσης των 49 προκρίτων της Παραμυθιάς από τους γερμανοτσάμηδες. Παραπέμπονται σε τακτικό στρατοδικείο, και οι καταδικασθέντες σε θάνατο, σύνολο 43, εκτελούνται. Πολλοί απηλλάγησαν. Επειδή η οργή του λαού ήταν μεγάλη, την 27/6 πολλά από τα γυναικόπαιδα τους συγκεντρώθηκαν για προστασία στη Παραμυθιά, 600 περίπου, όπου βρήκαν προστασία, διατροφή και περίθαλψη.

Οι δυνάμεις των Μουσουλμάνων εγκατέστησαν γραμμή μάχης στα υψώματα Δυτικά , Νοτιοδυτικά της Παραμυθιάς και Βορείως της Πάργας, και, συνεργαζόμενοι με τους Γερμανούς, συνεχίζουν τις επιδρομές, ληστείες και φόνους. Την 30η Ιουνίου Γερμανικές Μηχανοκίνητες δυνάμεις από Ιωάννινα προσβάλλουν τη Παραμυθιά από Βορρά, και ισχυρές δυνάμεις Μουσουλμάνων προσβάλλουν τη Παραμυθιά από Δυσμάς. Ακολούθησε σκληρή μάχη με τις δυνάμεις των Ε.Ο.Ε.Α., που απέκρουσαν με επιτυχία την επίθεση ( Μάχη των Αγίων Θεοδώρων, που αποτελεί ξεχωριστό κεφάλαιο δόξας των ελλήνων ανταρτών).

Μετά την ήττα τους οι Γερμανοί αναδιοργανώνουν τους Μουσουλμάνους με σύγχρονο οπλισμό και εφόδια. Συγκροτούν αμιγείς Μουσουλμανικές μονάδες διοικούμενες από Γερμανούς αξιωματικούς και υπαξιωματικούς.  Παράλληλα οι Μουσουλμάνοι εντείνουν τη τρομοκράτηση του Ελληνικού πληθυσμού με εκτελέσεις μεμονωμένων πολιτών με ενέδρες και με σφαγές και φυλακίσεις.

Η κατάσταση ήταν πολύ σοβαρή. Η διατήρηση ελεύθερης της ακτής της Ηπείρου και του προγεφυρώματος ήταν επισφαλή, δεδομένης της ενίσχυσης του εχθρού με 2000 έως 5000 ικανούς πολεμιστές, τους Μουσουλμάνους της περιοχής. Δύο λύσεις υπήρχαν. Ή να πεισθούν οι Μουσουλμάνοι να αφοσιωθούν στα ειρηνικά τους έργα, ή να επιχειρηθεί πλήρης εκκαθάριση της περιοχής από τις ληστρικές αυτές ομάδες. Για λόγους ανθρωπιστικούς και πολιτικής σκοπιμότητας προτιμήθηκε το πρώτο.

Την 3η Ιουλίου απεστάλη προκήρυξη των Ε.Ο.Ε.Α. προς όλους τους Μουσουλμάνους της Θεσπρωτίας να καταθέσουν τα όπλα, χωρίς  άμεσο αποτέλεσμα. Αργότερα, την 11η Ιουλίου, υπογράφεται στο Νικολίτσι συμφωνητικό μεταξύ των Ε.Ο.Ε.Α. και των Μουσουλμάνων για κατάπαυση των εχθροπραξιών. Την 21η Ιουλίου με επιστολή τους οι Μουσουλμάνοι ζητούν συνάντηση για την 24η Ιουλίου και ώρα 1700.

Στην ορισθείσα θέση ( Μονή Παγανιοί ) προσήλθε αντιπροσωπία των  Ε.Ο.Ε.Α., στην οποία συμμετέσχον και  οι Αμερικανός λοχαγός Άντερσον, Βρετανός υπολοχαγός Ντειβ, βρετανός υπαξιωματικός Ντόν. Από την πλευρά τους προσήλθαν τρείς μόνο Μουσουλμάνοι από τη Παραμυθιά, και την 18η ώρα σύνδεσμοι τινές,, αλλά χωρίς καμία εξουσιοδότηση. Προσκλήθηκαν και πάλι οι κεφαλές για συνάντηση στη Παραμυθιά, αλλά και πάλι ούτε προσήλθαν ούτε απάντηση στην έγγραφη πρόσκληση έδωκαν. Στη σχετική πρόσκληση του Μητροπολίτη Παραμυθιάς η απάντηση ήταν παρελκυστική.

Καταδεικνύεται έτσι ότι οι Μουσουλμάνοι της Θεσπρωτίας είχαν μοναδικό σκοπό τη παρέλκυση του ζητήματος μέχρι τη πλήρη οργάνωση τους από τους Γερμανούς. Μετά από αυτό το Γενικό Αρχηγείο των Ε.Ο.Ε.Α. αποφάσισε, με τη συγκατάθεση και της συμμαχικής αποστολής, τη πλήρη εκκαθάριση της περιοχής Νοτίως του Καλαμά.

Η επιχείρηση διαρκεί από 4 μέχρι 11 Αυγούστου, και την παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς οι αξιωματικοί της συμμαχικής αποστολής. Οι Μουσουλμάνοι πέτυχαν να αποσύρουν όλο τον άμαχο πληθυσμό, συνεπτύχθησαν Βορείως Καλαμά, και επιδόθηκαν σε νέες σφαγές και λεηλασίες του ελληνικού πληθυσμού. Κατέστρεψαν δε ολοσχερώς τα χωρία Καστρί, Παραπόταμο, Μαυρούδι, Άγιο Βλάσιο.

Ο εκπρόσωπος του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού Ηπείρου Λαμπέρ, σε συνεννόηση με το Μουφτή Ιωαννίνων, ανέλαβε να πείσει τους Μουσουλμάνους να καταθέσουν τα όπλα, και μετέβη για το σκοπό αυτό στις Φιλιάτες και την Κονίσπολη, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Την 17η Αυγούστου έγινε η μάχη της Μενίνας, όπου ολόκληρη η Γερμανική φρουρά και μεγάλος αριθμός Μουσουλμάνων εξοντώθηκαν. Μεταξύ των συλληφθέντων 180 αιχμαλώτων περιλαμβάνονται και 43 Μουσουλμάνοι της Θεσπρωτίας, εντεταγμένοι στο Γερμανικό στρατό.

Η απελευθέρωση του Βορείως του Καλαμά ΒΔ τμήματος της Ηπείρου πραγματοποιήθηκε το 2ο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου, μετά από συνεχείς μάχες με τους Γερμανούς και τους Μουσουλμάνους της Θεσπρωτίας ( 3η μάχη Μενίνας, μάχες Ηγουμενίτσας, Παραποτάμου, Φιλιατών ). Κατά την απελευθέρωση των Φιλιατών συνελήφθησαν και περί τους 120 Μουσουλμάνοι Θεσπρωτοί, που βαρύνονταν για πλείστα εγκλήματα κατά του Ελληνικού πληθυσμού. Περί τους 55 καταδικάστηκαν σε θάνατο και εκτελέστηκαν. Το μήνα Νοέμβριο το Γεν. Αρχηγείο των Ε.Ο.Ε.Α. προώθησε προς Αλβανία τα συντηρούμενα με μέριμνα του στη Πάργα, Παραμυθιά και Φιλιάτες γυναικόπαιδα, που ανήρχοντο σε χίλια ( 1000 ) περίπου.

Πρόσφατα οι απόγονοι των τσάμηδων  που μένουν στην Αλβανία, αλλά και αυτοί που τους χαϊδεύουν, ανακηρύσσουν την 27η Ιουνίου, ημέρα απελευθέρωσης της Παραμυθιάς, σαν ημέρα δήθεν γενοκτονίας , προσφεύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, και προβαίνουν κατ΄ έτος την 27η Ιουνίου σε θορυβώδεις συγκεντρώσεις στα σύνορα με τη Θεσπρωτία. Ενώ γνωρίζουν ότι με τον τρόπο αυτό  κακοποιούν και παραχαράσσουν την ιστορία. Η ιστορία έχει καταγράψει ότι οι πρόγονοι τους ήταν εγκληματίες πολέμου, που διέφυγαν την παραπομπή τους στο δικαστήριο της Νυρεμβέργης, όπου έπρεπε να δικασθούν, παρέα με τους ναζί συνεργάτες τους. Είναι βέβαιο και το ξέρουν ότι στο δικαστήριο που προσφεύγουν θα βρεθούν από κατήγοροι κατηγορούμενοι.

Αλλά φωνάζει ο κλέφτης για να φοβηθεί ο νοικοκύρης, που λέει και ο θυμόσοφος λαός μας.-

 

Βοηθήματα

         –   « Πολεμική Έκθεση» Γενικού Αρχηγείου ΕΟΕΑ, Νικολόπουλου Π., Διευθυντή Επιχειρήσεων.

–   « Αρχεία Εθνικής Αντίστασης», Εκδόσεις ΓΕΣ, 1998,   με την   επιμέλεια επιτροπής ανωτάτων αξιωματικών υπό την προεδρία του υποφαινομένου.

–  « Εθνική Αντίσταση 1941-45», Υποστρατήγου Γεωργίου Γκορέζη, 1999, Εκδόσεις Δωδώνη.

 

*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι Υποστράτηγος ε.α., συγγραφέας. Διετέλεσε πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Στρατιωτικής Ιστορίας.